Shloka 4

Bhīṣma’s Appraisal of Kaurava Champions (भीष्मकृतः रथिनां गुणनिरूपणम्)

Devanagari script

सैनापत्यं च सम्प्राप्प कौरवाणां धुरन्धर: । किमचेष्टत गाड़ेयो महाबुद्धिपराक्रम:,कौरवकुलका भार वहन करनेवाले परम बुद्धिमान्‌ और पराक्रमी गंगापुत्र भीष्मने सेनापतिका पद प्राप्त करनेके पश्चात्‌ युद्धँके लिये कौन-सी चेष्टा की?

Transliteration

dhṛtarāṣṭra uvāca | saināpatyaṃ ca samprāpya kauravāṇāṃ dhurandharaḥ | kim aceṣṭata gāṅgeyo mahābuddhi-parākramaḥ ||

Translation

قال دِهْرَتَرَاشْتْرَة: «بعد أن نال قيادة جيش الكوروڤا، ما التدابير التي اتخذها بِهِيشْمَة ابن الغانغا—حامل عبء سلالة الكورو بثبات، ذو العقل العظيم والبأس—تهيؤًا للحرب؟»

Word by Word

• सैनापत्यम्: the office of commander-in-chief
• सैनापत्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सैनापत्य
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• सम्प्राप्य: having obtained
• Type: Verb
• Root: सम्-प्र-आप्
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)

• कौरवाणाम्: of the Kauravas
• Type: Noun
• Root: कौरव
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• धुरन्धरः: the burden-bearer; chief supporter
• धुरन्धरः: Karta
• Type: Noun
• Root: धुरन्धर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• किम्: what?
• किम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: किम्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• अचेष्टत: did (he) strive/act
• Type: Verb
• Root: चेष्ट्
• Form: Imperfect (लङ्), 3rd, Singular, Atmanepada

• गाङ्गेयः: Gāṅgeya (Bhīṣma, son of Gaṅgā)
• गाङ्गेयः: Karta
• Type: Noun
• Root: गाङ्गेय
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• महाबुद्धि-पराक्रमः: of great intellect and valor
• Type: Adjective
• Root: महाबुद्धि-पराक्रम
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

धृतराष्ट उवाच

Characters & Entities

• Dhṛtarāṣṭra
• Kauravas
• Gāṅgeya (Bhīṣma)
• Gaṅgā