Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Bhīṣma’s Appraisal of Kaurava-Aligned Mahārathas

Warrior Roster and Motivations

भीमसेनादिभिर्गुप्तां सार्जुनैश्न महारथै: । धृष्टद्युम्नवशां दुर्गा सागरस्तिमितोपमाम्‌,अर्जुन और भीमसेन आदि महारथी उसकी रक्षा करते थे। वह दुर्गम सेना धृष्टद्युम्नके अधीन थी और प्रशान्त एवं स्थिर समुद्रके समान जान पड़ती थी

sañjaya uvāca |

bhīmasenādibhir guptāṃ sārjunaiś ca mahārathaiḥ |

dhṛṣṭadyumnavaśāṃ durgāṃ sāgarastimitopamām ||

قال سانجايا: كان ذلك الجيش المنيع محروسًا بإحكام على يد بهيماسينا وسائر العظماء من المقاتلين، وفيهم أرجونا. وتحت إمرة دْرِشْتَديومنَة بدا عصيًّا على الاقتحام—هادئًا ثابتًا عميقًا كبحرٍ ساكن—يوحي بقوةٍ منضبطة مكبوحة قبل الصدام الآتي.

भीमसेनादिभिःby Bhimasena and others
भीमसेनादिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootभीमसेनादि
FormMasculine, Instrumental, Plural
गुप्ताम्protected/guarded
गुप्ताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगुप्त (√गुप्)
FormFeminine, Accusative, Singular
that (her/it)
:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
अर्जुनैःby Arjuna(s)
अर्जुनैः:
Karana
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
महारथैःby great chariot-warriors
महारथैः:
Karana
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Instrumental, Plural
धृष्टद्युम्नवशाम्under the control of Dhrishtadyumna
धृष्टद्युम्नवशाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootधृष्टद्युम्न-वश
FormFeminine, Accusative, Singular
दुर्गाम्the hard-to-assail (army/force)
दुर्गाम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्गा
FormFeminine, Accusative, Singular
सागरस्तिमितोपमाम्like the calm and still ocean
सागरस्तिमितोपमाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसागर-स्तिमित-उपमा
FormFeminine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīmasena
A
Arjuna
D
Dhṛṣṭadyumna
A
army/host (senā)
O
ocean (sāgara)

Educational Q&A

The verse highlights disciplined strength under rightful command: true power is not mere aggression but organized protection, steadiness, and readiness—qualities essential for dharmic conduct in war.

Sañjaya describes a formidable army formation guarded by Bhīma, Arjuna, and other mahārathas, operating under Dhṛṣṭadyumna’s command, appearing calm and immovable like a still ocean.