Shloka 27
भीष्मस्य सेनापत्यप्रतिज्ञा तथा रथसंख्यावर्णनम् | Bhishma Accepts Command and Enumerates Kaurava Strength
एतदर्थ मया तात पज्च ग्रामा वृता: पुरा । कथं तव सुद्दुर्बुद्धे न प्रेक्षे व्यसनं महत्,“तात! इसीलिये पहले मैंने केवल पाँच ही गाँव माँगे थे। दुर्बुद्धे! मेरे ऐसा करनेका यही उद्देश्य था कि किसी तरह तेरे ऊपर महान् संकट आया हुआ न देखूँ
etadarthaṃ mayā tāta pañca grāmā vṛtāḥ purā | kathaṃ tava suddurbuddhe na prekṣe vyasanaṃ mahat ||
«يا بُنيّ، لهذا السبب بعينه كنتُ قد طلبتُ من قبل خمس قرى لا غير. يا سيّئ الرأي، إنما كان قصدي هذا: ألا أُضطرّ إلى مشاهدة بلاءٍ عظيمٍ ينزل بك.»
संजय उवाच
Educational Q&A
A minimal, reasonable demand is urged to avert catastrophic harm; wise counsel seeks to prevent ruin, while stubborn misjudgment invites great calamity.
In the tense pre-war negotiations, the speaker recalls that he earlier asked only for five villages as a peace-saving compromise, explaining that the aim was to prevent the addressee from falling into a disastrous crisis.