Shloka 25
कुरुक्षेत्रे सेनानिवेशवृत्तान्तः — Dhṛtarāṣṭra Questions Saṃjaya on the Deployed Armies
Devanagari script
भवितायं महारौद्रो दारुण: पुरुषक्षय: । दिष्टमेतद् ध्रुवं मन्ये न शक््यमतिवर्तितुम्,“जान पड़ता है यह महाभयंकर और दारुण नरसंहार होगा ही। प्रारब्धके इस विधानको मैं अटल मानता हूँ। अब इसे हटाया नहीं जा सकता
Transliteration
vaiśampāyana uvāca | bhavitāyaṃ mahāraudro dāruṇaḥ puruṣakṣayaḥ | diṣṭam etad dhruvaṃ manye na śakyam ativartitum ||
Translation
قال فايشَمبايانا: «يبدو يقينًا أن مذبحةً عظيمة، شديدة الفظاعة والقسوة، ستقع لا محالة. وإني أعدّ ذلك قضاءً ثابتًا من قضاء القدر؛ ولا سبيل الآن إلى صرفه.»
Word by Word
भविताwill be / is going to be
भविता:
TypeVerb
Rootभवितृ (कृदन्त-प्रातिपदिक from √भू)
FormPeriphrastic future (लुट्), 3rd, singular
अयंthis
अयं:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
Formmasculine, nominative, singular
महारौद्रःvery terrible / extremely fierce
महारौद्रः:
TypeAdjective
Rootमहारौद्र
Formmasculine, nominative, singular
दारुणःcruel, dreadful
दारुणः:
TypeAdjective
Rootदारुण
Formmasculine, nominative, singular
पुरुषक्षयःdestruction of men; slaughter
पुरुषक्षयः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुषक्षय
Formmasculine, nominative, singular
दिष्टम्ordained, fated
दिष्टम्:
TypeAdjective
Rootदिष्ट (ppp from √दिश्)
Formneuter, nominative, singular
एतत्this (thing)
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
Formneuter, nominative, singular
ध्रुवम्certain, fixed
ध्रुवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootध्रुव
Formneuter, accusative, singular
मन्येI think / I consider
मन्ये:
TypeVerb
Root√मन् (मन्यते)
Formpresent (लट्), 1st, singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
शक्यम्possible
शक्यम्:
TypeAdjective
Rootशक्य (gerundive from √शक्)
Formneuter, nominative, singular
अतिवर्तितुम्to pass beyond; to avert/overcome
अतिवर्तितुम्:
TypeVerb
Root√वृत् (अतिवर्तते) with prefix अति-
Forminfinitive (तुमुन्)
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes