Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Udyoga-parva Adhyāya 137 — Bhīṣma–Droṇa Counsel and the Ethics of Restraint

“जिनके कंधे सिंहके समान और भुजाएँ बड़ी, गोलाकार तथा अधिक मोटी हैं, वे योद्धाओंमें श्रेष्ठ भीमसेन भी तुम्हें अपनी दोनों भुजाओंमें भरकर छातीसे चिपका लें ।। कम्बुग्रीवो गुडाकेशस्ततत्त्वां पुष्करेक्षण: । अभिवादयतां पार्थ: कुन्तीपुत्रो धनंजय:,'शंखके समान ग्रीवा और कमलसदृश नेत्रोंवाले निद्राविजयी कुन्तीपुत्र धनंजय तुम्हें हाथ जोड़कर प्रणाम करें

siṁhaskandhā mahābāhavo vṛttapīnāyatoravaḥ | yoddhṛṣv api śreṣṭho bhīmasenas tvāṁ bāhubhyāṁ parigṛhya vakṣasi saṁśliṣyeta || kambugrīvo guḍākeśas tattvāṁ puṣkarekṣaṇaḥ | abhivādayatāṁ pārthaḥ kuntīputro dhanañjayaḥ ||

قال فايشَمبايانا: «حتى بهيماسينا—عريض المنكبين كالأسد، ذو ذراعين طويلتين مستديرتين قويتين، وهو خير المحاربين—قد يضمّك بذراعيه كلتيهما ويضغطك إلى صدره. وكذلك أرجونا ابن كونتي—غوداكِيشا، قاهر النوم، ذو عنق كالمحارة وعينين كاللوتس—قد ينحني لك مُسلِّمًا بيدين مضمومتين.»

कम्बुग्रीवःone whose neck is like a conch (conch-necked)
कम्बुग्रीवः:
Karta
TypeAdjective
Rootकम्बुग्रीव
FormMasculine, Nominative, Singular
गुडाकेशःGudakesha (Arjuna; conqueror of sleep)
गुडाकेशः:
Karta
TypeNoun
Rootगुडाकेश
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Accusative, Singular
पुष्करेक्षणःlotus-eyed
पुष्करेक्षणः:
Karta
TypeAdjective
Rootपुष्करेक्षण
FormMasculine, Nominative, Singular
अभिवादयताम्let (him) salute / may (he) pay respects
अभिवादयताम्:
Karta
TypeVerb
Rootअभि + वद्
FormImperative, 3rd, Singular, Parasmaipada
पार्थःPartha (son of Pritha/Kunti)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
कुन्तीपुत्रःKunti’s son
कुन्तीपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootकुन्तीपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
धनंजयःDhananjaya (Arjuna)
धनंजयः:
Karta
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
B
Bhīmasena (Bhīma)
A
Arjuna
P
Pārtha
K
Kuntī
D
Dhanañjaya
G
Guḍākeśa