Shloka 16
भीष्मद्रोणयोर्दुर्योधनं प्रति शान्त्युपदेशः | Bhīṣma and Droṇa’s Counsel to Duryodhana for Pacification
यथोक्त जामदग्न्येन भूयानेष ततोडर्जुन: । कृष्णो हि देवकीपुत्रो देवैरपि सुदु:सह: । कि ते सुखप्रियेणेह प्रोक्तेन भरतर्षभ,“जमदग्निनन्दन परशुरामजीने जैसा बताया है, ये अर्जुन उससे भी महान् हैं और देवकीनन्दन भगवान् श्रीकृष्ण तो देवताओंके लिये भी अत्यन्त दुःसह हैं। भरतमश्रेष्ठ! तुम्हें सुखद और प्रिय लगनेवाली अधिक बातें कहनेसे क्या लाभ? ये सब बातें जो हमें कहनी थीं, मैंने कह दीं। अब तुम्हारी जैसी इच्छा हो, वैसा करो। भरतवंशविभूषण! अब तुमसे और कुछ कहनेके लिये मेरे मनमें उत्साह नहीं है”
vaiśampāyana uvāca | yathoktaṃ jāmadagnyena bhūyān eṣa tato 'rjunaḥ | kṛṣṇo hi devakīputro devair api suduḥsahaḥ | ki te sukhapriyeṇeha proktena bharatarṣabha |
قال فايشَمبايَنا: «كما أعلن جامَدَغْنْيَة (باراشوراما)، فإن هذا أرجونا أعظم من ذاك. وأما كريشنا ابن ديفكي، فهو حقًّا لا يُطاق حتى على الآلهة. يا ثورَ آلِ بهاراتا، ما الذي يُجنى هنا من قول كلماتٍ لا تزيد على أن تكون مُرضيةً ومُستحسَنةً لديك؟ لقد قلتُ ما كان ينبغي أن يُقال؛ فافعل الآن ما تشاء.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The speaker prioritizes truthful, necessary counsel over flattering speech: when dharma and grave decisions are at stake, one should state the reality—even if it is not pleasing—rather than indulge in agreeable but unhelpful words.
In the Udyoga Parva’s pre-war deliberations, Vaiśampāyana reports a firm assessment of power: Arjuna surpasses what Paraśurāma had indicated, and Kṛṣṇa is formidable even to the gods. The speaker then refuses to continue with merely pleasing talk and urges the addressee to act as he chooses, having delivered the essential warning/advice.