Shloka 23
अध्याय १२२ — कृष्णस्य दुर्योधनं प्रति नीत्युपदेशः
Kṛṣṇa’s Ethical Counsel to Duryodhana
इदं महाख्यानमनुत्तमं हितं बहुश्रुतानां गतरोषरागिणाम् | समीक्ष्य लोके बहुधा प्रधारितं त्रिवर्गदृष्टि: पृथिवीमुपाश्चुते,यह महत्त्वपूर्ण उपाख्यान उन महापुरुषोंका है, जो अनेक शास्त्रोंके ज्ञाता तथा रोष और रागसे रहित थे। यह सबके लिये परम उत्तम और हितकर है। लोकमें इसपर नाना प्रकारसे विचार करके निश्चित किये हुए सिद्धान्तको अपनाकर धर्म, अर्थ और कामपर दृष्टि रखनेवाला पुरुष इस पृथ्वीका उपभोग करता है
idaṁ mahākhyānam anuttamaṁ hitaṁ bahuśrutānāṁ gata-roṣa-rāgiṇām | samīkṣya loke bahudhā pradhāritaṁ trivarga-dṛṣṭiḥ pṛthivīm upāśnute ||
قال نارَدَة: «إن هذه الحكاية العظمى، السامية النافعة، إنما هي لأهل الفضل من الرجال الذين اتسع علمهم بشتى الشاسترا (śāstra) وتحرروا من الغضب والتعلّق. فمن تأملها في العالم من وجوه شتى، وأخذ بما تفضي إليه من نتائج راسخة مقررة، وكان ناظراً إلى مقاصد الحياة الثلاثة—الدارما (dharma) والأرثا (artha) والكاما (kāma)—قدر أن يحيا في هذه الأرض وأن ينتفع بها انتفاعاً قويمًا.»
नारद उवाच
Educational Q&A
A great narrative becomes truly beneficial when approached with learning, freedom from anger and attachment, and careful reflection; its established conclusions guide a balanced life oriented to dharma, artha, and kāma.
Nārada is praising an exemplary upākhyāna as a tested source of guidance: it has been examined widely, its principles are settled, and it helps a listener cultivate a disciplined outlook and live well in the world.