ययातिदौहित्रपुण्यसमुच्चयः | Yayāti and the Grandsons’ Consolidation of Merit
नारदजी कहते हैं--इसी समय उन राजाओंने अपनी माता माधवीको देखा
nārada uvāca—etasminn eva kāle te rājānaḥ svamātaraṃ mādhavīṃ dadṛśuḥ, yā mṛgīva taiḥ saha vicaramāṇā kramāś tatraivopāgatā. tāṃ praṇamya rājānaḥ evam apṛcchan—“tapodhane! iha bhavatyā āgamanasya kiṃ prayojanam? vayaṃ tava kām ājñāṃ pālayāma? vayaṃ sarve tava putrāḥ; ataḥ yogyasevāyai asmān ājñāpayasva.” teṣāṃ tad bhāṣitaṃ śrutvā mādhavī parayā mudā pitaram upāgacchat; yajātiṃ sā vavande ca.
قال نارَدَة: في ذلك الوقت بعينه رأى الملوكُ أمَّهم مَادهافِي، وقد كانت تجوب معهم—كأنها ظبيةٌ تسير مع القطيع—حتى بلغت ذلك الموضع على الترتيب. فلما انحنوا لها إجلالًا سألوا: «يا ذاتَ الغنى بالتقشّف، لأيِّ غرضٍ قدمتِ إلى هنا؟ وأيَّ أمرٍ تأمريننا به فنمتثل؟ نحن جميعًا أبناؤكِ؛ فمُرينا بالخدمة اللائقة.» فلما سمعت مَادهافِي كلامهم امتلأت فرحًا عظيمًا؛ فمضت إلى أبيها يَياَتي وسجدت له تحيةً وإكرامًا.
नारद उवाच
The verse highlights dharma expressed as reverence and readiness to serve one’s mother and elders. The kings’ humility—bowing first, then asking what duty they should perform—models ethical conduct grounded in obedience, gratitude, and proper service (yogyasevā).
The kings encounter their mother Madhavi, who has been moving along with them. They respectfully inquire why she has come and what she wishes them to do. Pleased by their words, Madhavi goes to her father Yayati and offers him obeisance.