Shloka 2
नारदकथितं माधव्याः तपश्चर्या–ययातेः स्वर्गविचारः | Nārada on Mādhavī’s Asceticism and the Scrutiny of Yayāti in Heaven
नारदजी कहते हैं--उस समय विनतानन्दन गरुड़ने गालव मुनिसे हँसते हुए कहा --“ब्रह्मन! बड़े सौभाग्यकी बात है कि आज मैं तुम्हें यहाँ कृतकृत्य देख रहा हूँ ।। गालवस्तु वच: श्रुत्वा वैनतेयेन भाषितम् । चतुर्भागावशिष्टं तदाचख्यौ कार्यमस्य हि,गरुड़की कही हुई यह बात सुनकर गालव बोले--'अभी गुरुदक्षिणाका एक चौथाई भाग बाकी रह गया है, जिसे शीघ्र पूरा करना है'
nārada uvāca—tataḥ vinatānandanaḥ garuḍaḥ gālavaṃ muniṃ hasan uvāca—“brāhman! mahāsaubhāgyasya viṣayaḥ, yat adya tvāṃ iha kṛtakṛtyaṃ paśyāmi.” gālavaḥ tu vainateyena bhāṣitaṃ vacaḥ śrutvā tad asya kāryaṃ ācacakṣe—“gurudakṣiṇāyāḥ caturthabhāgaḥ adyāpi avaśiṣṭaḥ; taṃ śīghraṃ pūrayitavyaṃ.”
قال نارادا: عندئذٍ قال غارودا ابنُ فينَتا، مبتسمًا، للحكيم غالافا: «أيها البراهمن، إنه لَحُسنُ طالعٍ عظيم أن أراك اليوم هنا وقد قاربتَ إتمام مهمتك.» فلما سمع غالافا كلام غارودا بيّن ما بقي عليه: «لم يبقَ من هدية المعلّم (غورو-دكشِنا) إلا الربع؛ ويجب إتمامه بلا إبطاء.»
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma as faithful completion of one’s obligation—especially the gurudakṣiṇā—without complacency. Even when most of the task is done, integrity requires finishing the remaining portion promptly.
Garuḍa, pleased, tells Gālava that it is fortunate to see him nearly successful. Gālava answers that one quarter of the required gurudakṣiṇā still remains and must be completed quickly.