Shloka 3
Haryaśva’s Agreement with Gālava and the Birth of Vasumanā
Nārada’s narration
दृष्टवा प्रियसखं ताक्ष्य गालवं च द्विजर्षभम् । निदर्शनं च तपसो भिक्षां श्लाघ्यां च कीर्तिताम्,राजाने पहले अपने प्रिय मित्र गरुड़ तथा तपस्याके मूर्तिमान् स्वरूप विप्रवर गालवको अपने यहाँ उपस्थित देख और उनकी बतायी हुई स्पृहणीय भिक्षाकी बात सुनकर मनमें इस प्रकार विचार किया-- 'ये दोनों सूर्यवंशमें उत्पन्न हुए दूसरे अनेक राजाओंको छोड़कर मेरे पास आये हैं।' ऐसा विचारकर वे बोले---
dṛṣṭvā priyasakhaṃ tākṣyaṃ gālavaṃ ca dvijarṣabham | nidarśanaṃ ca tapaso bhikṣāṃ ślāghyāṃ ca kīrtitām |
قال نارَدَة: لما رأى الملك صديقه الحبيب تاكشيا (غارودا)، ورأى أيضًا غالافا، ثورَ البراهمة، كأنه تجسيد حيّ للتقشّف، وسمع بالصدقة الممدوحة التي ذُكرت كطلبٍ جدير، حدّث نفسه: «لقد تجاوزا ملوكًا كثيرين من سلالة الشمس وجاءا إليّ أنا.» فلما اعتبر ذلك، تكلّم.
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse highlights royal dharma: a king should recognize and honor worthy guests—especially ascetics and revered beings—and treat a righteous request for alms as an ethical occasion for generosity and responsibility, not as a burden.
Nārada narrates that a king receives Garuḍa (Tākṣya) and the Brahmin Gālava. Observing Gālava’s ascetic stature and hearing their praised request for alms, the king reflects that they have chosen him over other Solar-dynasty rulers, and then he begins to respond.