Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

गालवस्य विषादः तथा विष्णुप्रयाणम्

Gālava’s Despair and Resolve to Seek Viṣṇu

क्षत्रभावादपगतो ब्राह्मणत्वमुपागत: । धर्मस्य वचनात्‌ प्रीतो विश्वामित्रस्तदाभवत्‌,क्षत्रियत्वसे ऊँचे उठकर ब्राह्मणत्वको प्राप्त हुए विश्वामित्रको धर्मके वचनसे उस समय बड़ी प्रसन्नता हुई

kṣatrabhāvād apagato brāhmaṇatvam upāgataḥ | dharmasya vacanāt prīto viśvāmitras tadābhavat ||

ولما تجاوز فيشفاميترا طبعَ الكشترِيّا وبلغ مقامَ البرهمن، غمرته في تلك الساعة سعادةٌ عظيمة بكلام دارما.

क्षत्रभावात्from the state/nature of a kshatriya
क्षत्रभावात्:
Apadana
TypeNoun
Rootक्षत्रभाव
FormMasculine, Ablative, Singular
अपगतःhaving departed/withdrawn
अपगतः:
Karta
TypeVerb
Rootअपगम्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
ब्राह्मणत्वम्brahminhood
ब्राह्मणत्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्मणत्व
FormNeuter, Accusative, Singular
उपागतःhaving attained/approached
उपागतः:
Karta
TypeVerb
Rootउपगम्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
धर्मस्यof Dharma
धर्मस्य:
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Genitive, Singular
वचनात्from/at the words (statement)
वचनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Ablative, Singular
प्रीतःpleased
प्रीतः:
Karta
TypeVerb
Rootप्री
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
विश्वामित्रःVishvamitra
विश्वामित्रः:
Karta
TypeNoun
Rootविश्वामित्र
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
अभवत्was/became
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada

नारद उवाच

N
Nārada
D
Dharma
V
Viśvāmitra

Educational Q&A

The verse highlights that true status is grounded in dharma and inner qualities: by abandoning a purely kṣatriya disposition and aligning with righteousness, one can attain brāhmaṇatva; Dharma’s affirmation brings joy because it validates ethical and spiritual transformation.

Nārada reports that Viśvāmitra, having moved beyond his former warrior identity and attained brahminhood, is delighted upon hearing Dharma’s words—indicating recognition of his achieved spiritual state.