Shloka 29
शूरो हि काममन्युभ्यामाविष्टो युध्यते भृशम् । हन्यमानानि गात्राणि परैर्नैवावबुध्यते,शूरवीर क्षत्रिय विजयकी कामना और शत्रुके प्रति रोषसे युक्त हो बड़े वेगसे युद्ध करता है। शत्रुओंद्वारा क्षत-विक्षत किये जानेवाले अपने अंगोंकी उसे सुध-बुध नहीं रहती है
śūro hi kāma-manyubhyām āviṣṭo yudhyate bhṛśam | hanyamānāni gātrāṇi parair naivāvabudhyate ||
قال بهيشما: «إن المحارب الحقّ، إذا استبدّ به طلب الظفر وغلبه الغضب على العدو، قاتل بقوة عاتية. وحتى إذا ضُربت أطرافه ومُزّقت على أيدي الخصوم، لا يكاد يعي ذلك—لشدة ما يطغى الهوى والسخط في لهيب المعركة».
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma highlights how desire (kāma) and anger (manyu) can overpower awareness, driving a warrior to extreme action even amid severe injury—an ethical-psychological observation about the forces that propel violence and endurance in war.
In Bhishma’s instruction during the Śānti Parva, he describes the battlefield mindset of a heroic kṣatriya: possessed by the wish to win and by rage toward the enemy, he fights fiercely and scarcely notices his own wounds.