Shloka 10
Book 12, Chapter 93 — Vāmadeva’s Counsel to King Vasumanā on Dharmic Kingship (धर्मप्रधान-राजधर्मोपदेशः)
जो दुष्ट एवं पापिष्ठ मन्त्रियोंकी सहायतासे धर्मको हानि पहुँचाता है, वह सब लोगोंका वध्य हो जाता है और अपने परिवारके साथ ही शीघ्र संकटमें पड़ जाता है ।। अर्थानामननुष्ठाता कामचारी विकत्थन: । अपि सर्वा महीं लब्ध्वा क्षिप्रमेव विनश्यति,जो राजा अर्थ-सिद्धिकी चेष्टा नहीं करता और स्वेच्छाचारी हो बढ़-बढ़कर बातें बनाता है, वह सारी पृथ्वीका राज्य पाकर भी शीघ्र ही नष्ट हो जाता है
yo duṣṭa evaṁ pāpiṣṭha-mantriṇāṁ sahāyatā dharmaṁ haniṁ prāpayan karoti, sa sarva-lokānāṁ vadhyo bhavati sva-parivāreṇa saha ca śīghraṁ saṅkaṭe patati. arthānām ananuṣṭhātā kāmacārī vikatthanaḥ, api sarvāṁ mahīṁ labdhvā kṣipram eva vinaśyati.
يُعلن فاماديفا: «إنّ الحاكم الذي، بعون وزراء أشرار أشدّهم إثمًا، يجرح الدهرما ويقوّضها، يصير في أعين الناس جميعًا جديرًا بالقتل، ويسقط سريعًا في البلاء مع أهله. وكذلك الملك الذي لا يجتهد في إنجاز الأرثا على وجهها القويم—في تدبير الموارد وشؤون الحكم—بل يتبع الهوى ويتفاخر بكِبر، يهلك عاجلًا ولو نال سيادة الأرض كلّها.»
वामदेव उवाच
Educational Q&A
A king’s legitimacy depends on protecting dharma and practicing disciplined statecraft: if he undermines dharma through corrupt advisers, or neglects the proper pursuit of artha while acting whimsically and boastfully, he becomes publicly condemnable and quickly meets ruin along with his household.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Vāmadeva addresses principles of rulership, warning that association with evil ministers and negligent, self-indulgent governance leads to swift political and personal destruction, even for a monarch who has gained vast dominion.