Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

राजधर्मः—प्रमादवर्जनं, दण्डनीतिः, दुर्बलरक्षणम्

Royal Dharma: Vigilance, Just Punishment, Protection of the Vulnerable

महान्‌ वृक्षो जायते वर्धते च त॑ चैव भूतानि समाश्रयन्ति । यदा वक्षश्छिद्यते दहाते च तदाश्रया अनिकेता भवन्ति

mahān vṛkṣo jāyate vardhate ca taṃ caiva bhūtāni samāśrayanti | yadā vṛkṣaś chidyate dahyate ca tadāśrayā aniketā bhavanti ||

قال أوتاثيا: «إذا وُلدت شجرةٌ عظيمة ونمت على مهلٍ، جاءت إليها كائناتٌ كثيرة فاتخذتها مأوى. فإذا قُطعت تلك الشجرة أو أُحرقت، صار كل من كان يعتمد عليها بلا مأوى. وكذلك إذا هُدم السند الذي يقوم عليه المجتمع، بقي من كان يتكئ عليه بلا ملجأ.»

महान्great
महान्:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Nominative, Singular
वृक्षःtree
वृक्षः:
Karta
TypeNoun
Rootवृक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
जायतेis born/arises
जायते:
TypeVerb
Rootजन्
FormPresent, Atmanepada, Third, Singular
वर्धतेgrows
वर्धते:
TypeVerb
Rootवृध्
FormPresent, Atmanepada, Third, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तत्रthere/on it
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
भूतानिcreatures/beings
भूतानि:
Karta
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Nominative, Plural
समाश्रयन्तिtake refuge/resort (to)
समाश्रयन्ति:
TypeVerb
Rootसम्-आ-श्रि
FormPresent, Parasmaipada, Third, Plural
यदाwhen
यदा:
TypeIndeclinable
Rootयदा
वृक्षःtree
वृक्षः:
Karma
TypeNoun
Rootवृक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
छिद्यतेis cut
छिद्यते:
TypeVerb
Rootछिद्
FormPresent, Atmanepada (passive), Third, Singular
दह्यतेis burnt
दह्यते:
TypeVerb
Rootदह्
FormPresent, Atmanepada (passive), Third, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
आश्रयाःdependents/those who had shelter
आश्रयाः:
Karta
TypeNoun
Rootआश्रय
FormMasculine, Nominative, Plural
अनिकेताःhomeless/without abode
अनिकेताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनिकेत
FormMasculine, Nominative, Plural
भवन्तिbecome
भवन्ति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Parasmaipada, Third, Plural

उतथ्य उवाच

U
Utathya
V
vṛkṣa (tree)
B
bhūtāni (creatures/birds as implied)