Shloka 27
यो न कामाद् भयाल्लोभात् क्रोधाद् वा धर्ममुत्सूजेत् । दक्ष: पर्याप्तवचन: स ते स्यात् प्रत्यनन्तर:,जो कीर्तिको प्रधानता देता है और मर्यादाके भीतर स्थित रहता है, जो सामर्थ्यशाली पुरुषोंसे द्वेघ और अनर्थ नहीं करता है, जो कामनासे, भयसे, लोभसे अथवा क्रोधसे भी धर्मका त्याग नहीं करता, जिसमें कार्यकुशलता तथा आवश्यकताके अनुरूप बातचीत करनेकी पूरी योग्यता हो, वही पुरुष तुम्हारा प्रधानमन्त्री होना चाहिये
yo na kāmād bhayāl lobhāt krodhād vā dharmam utsṛjet | dakṣaḥ paryāptavacanaḥ sa te syāt pratyanantaraḥ ||
قال بهيشما: «من لا يترك الدارما تحت ضغط الشهوة أو الخوف أو الطمع أو الغضب، وكان كفؤًا في العمل، موزونَ القول، كافيَ العبارة، مصيبًا للوقت—فمثلُ هذا الرجل ينبغي أن يكون أقربَ خدمك وأعظمَ وزرائك.»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler should choose a chief aide/minister who remains steadfast in dharma even when provoked by desire, fear, greed, or anger, and who is both practically competent and disciplined in speech.
In the Śānti Parva’s instruction on governance and ethical rule, Bhīṣma lays down criteria for selecting a close attendant or principal minister, emphasizing moral steadiness and administrative competence.