Shloka 4
आपद्धर्मे वैश्यवृत्तिः, विक्रय-निषेधाः, तथा ब्रह्म-क्षत्र-सम्बन्धः
Emergency Livelihood, Prohibited Trade, and Brahman–Kshatra Regulation
भीष्म उवाच सुरा लवणमित्येव तिलान् केसरिण: पशून् | वृषभान् मधुमांसं च कृतान्नं च युधिष्ठिर,भीष्मजीने कहा--तात युधिष्ठिर! ब्राह्मणको मांस, मदिरा, शहद, नमक, तिल, बनायी हुई रसोई, घोड़ा तथा बैल, गाय, बकरा, भेड़ और भैंस आदि पशु--इन वस्तुओंका विक्रय तो सभी अवस्थाओंमें त्याग देना चाहिये; क्योंकि इनको बेचनेसे ब्राह्मण नरकमें पड़ता है
bhīṣma uvāca surā lavaṇam ity eva tilān kesariṇaḥ paśūn | vṛṣabhān madhumāṁsaṁ ca kṛtānnaṁ ca yudhiṣṭhira ||
قال بهيشما: «يا يودهيشثيرا، الخمرُ والملحُ، وبذورُ السمسم، والدوابُّ ذاتُ اللونِ الأشقر (كلونِ الأسد)، والثيرانُ، والعسلُ واللحمُ، والطعامُ المطبوخ—فهذه أشياء ينبغي للبرهميّ أن يهجر تجارتها في كل حال.»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that a Brahmin should avoid trading in certain items—especially intoxicants, meat-related goods, and particular food/animal commodities—because such commerce is considered contrary to Brahminical dharma and purity-based obligations.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma, Bhishma is advising King Yudhishthira on rules of right conduct, here focusing specifically on occupations and kinds of trade that are forbidden for Brahmins.