Shloka 16

Rājapurohita-lakṣaṇa and Purūravas–Vāyu Saṃvāda

Varṇa, Sovereignty, and Abhaya-dāna

Devanagari script

श्रेयो नयति राजान ब्रुवंश्चित्रां सरस्वतीम्‌ । राजा चरति यद्‌ धर्म ब्राह्मणेन निदर्शितम्‌,तथा जो सर्वतोभावसे परिपूर्ण अपनी बुद्धिके द्वारा राजाको सन्मार्गपर ले जा सके; क्योंकि जो ब्राह्मण उत्तम कुलमें उत्पन्न, विशुद्ध बुद्धिसे युक्त और विनयशील होता है, वह विचित्र वाणी बोलकर राजाको कल्याणके पथपर ले जाता है। जो ब्राह्मणका बताया हुआ धर्म है, उसीको राजा आचरणमें लाता है

Transliteration

aila uvāca | śreyo nayati rājānaṁ bruvaṁś citrāṁ sarasvatīm | rājā carati yad dharmaṁ brāhmaṇena nidarśitam |

Translation

قال أيلا: «إنّ البراهمن، وهو يتكلم بكلامٍ عجيبٍ مُقنِع، يهدي الملك إلى ما هو نافعٌ حقًّا. ثم إنّ الملك يُجري في عمله تلك الدهرما عينها التي أشار إليها البراهمن ومثّلها مثالًا.»

Word by Word

श्रेयोthe better (good)

नयतिleads

राजानम्the king

ब्रुवन्speaking

चित्राम्variegated, wondrous

सरस्वतीम्speech/eloquence (Sarasvatī)

राजाthe king

चरतिpractises, follows

यत्which

धर्मम्dharma, righteous conduct

ब्राह्मणेनby a brahmin

निदर्शितम्shown, pointed out

तथाthus, in that manner

Speaker

ऐल उवाच

Characters & Entities

Aila (speaker)

King (rājā)

Brahmin (brāhmaṇa)

Sarasvatī (as eloquent speech)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes