Shloka 14
Rājapurohita-lakṣaṇa and Purūravas–Vāyu Saṃvāda
Varṇa, Sovereignty, and Abhaya-dāna
श्रुतवृत्तोपपन्नाय धर्मज्ञाय तपस्विने । स्वधर्मपरितृप्ताय यो न वित्तपरो भवेत्,यदि तुम स्वधर्म-पालनके फलस्वरूप स्वर्गलोकमें उत्तम स्थानकी खोज कर रहे हो (चाहते हो) तो जितनी भूमिपर तुम विजय प्राप्त करो, वह सब शास्त्र और सदाचारसे सम्पन्न, धर्मज्ञ, तपस्वी तथा स्वधर्मसे संतुष्ट ब्राह्मणको पुरोहित बनाकर सौंप दो, जो कि धनोपार्जनमें आसक्त न हो
śrutavṛttopapannāya dharmajñāya tapasvine | svadharmaparitṛptāya yo na vittaparo bhavet ||
قال أيلا: «ائتمنْها براهمنًا جامعًا للعلم المسموع وحسن السيرة، عارفًا بالدهرما، مواظبًا على التنسّك، راضيًا بسْفَدهَرْمَه، غيرَ مُستَعبَدٍ للمال. فإن كنتَ تطلب منزلةً رفيعةً في السماء ثمرةً لحفظك دهَرْمَك، فكلُّ أرضٍ تفتحها سلّمها إلى براهمنٍ كهذا، مُقيمًا إيّاه كاهنًا لك.»
ऐल उवाच
Educational Q&A
A ruler’s pursuit of merit and heavenly reward should be guided by dharma: wealth and conquered resources are to be placed under the stewardship of a qualified, self-restrained Brahmin-priest—learned, of good conduct, and not motivated by greed—so that power is checked by ethical counsel and right distribution.
Aila advises the addressee on how to act after victory and conquest: if the goal is spiritual merit through faithful performance of one’s duty, the king should appoint a worthy Brahmin as purohita and entrust conquered land/resources to him, emphasizing moral qualification over wealth-seeking.