Shloka 57
राजवृत्त-रक्षा-प्रणिधि-षाड्गुण्योपदेशः
Royal Conduct, Protection, Intelligence, and Policy Measures
दृढ्भक्तिं कृतप्रज्ञं धर्मज्ञं संयतेन्द्रियम । शूरमक्षुद्रकर्माणं निषिद्धजनमाश्रयेत्,इसी प्रकार राजा अपने प्रति दृढ़ भक्तिसे सम्पन्न, युद्धकी शिक्षा पाये हुए, बुद्धिमान, धर्मज्ञ, जितेन्द्रिय, शूरवीर और श्रेष्ठ कर्म करनेवाले ऐसे वीर पुरुषको सेनापति बनावे, जो अपनी सहायताके लिये दूसरोंका आश्रय लेनेवाला न हो
dṛḍhabhaktiṁ kṛtaprajñaṁ dharmajñaṁ saṁyatendriyam | śūram akṣudrakarmāṇaṁ niṣiddhajanam āśrayet ||
قالت فَسومانَا: وكذلك ينبغي للملك أن يعتمد—ويولّي قيادة الجيش—رجلًا ثابت الإخلاص له، مُدرَّبًا على فنون القتال راسخ الرأي، عارفًا بالدharma، ضابطًا لحواسه، شجاعًا، صاحب أعمال نبيلة؛ لا يلتمس العون من أهل السوء أو من المحظورين.
वसुमना उवाच
Educational Q&A
A king should entrust military leadership only to a person of proven loyalty, disciplined senses, sound judgment, and dharmic integrity—especially one who will not depend on unethical or forbidden associates for support.
In a didactic passage on governance in the Śānti Parva, Vasumanā advises the king about selecting a suitable leader (implicitly a सेनापति), listing the moral and practical qualifications required for command.