Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Kṣātra-Dharma, Daṇḍanīti, and Social Order

Indra–Māndhātṛ Dialogue

इन्द्र रवाच किमिष्यते धर्म भृतां वरिष्ठ यद्‌ द्रष्टकामो5सि तमप्रमेयम्‌ । अनन्तमायामितमन्त्रवीर्य नारायण हादिदेवं पुराणम्‌,इन्द्र बोले--धर्मात्माओंमें श्रेष्ठ नरेश! आदिदेव पुराणपुरुष भगवान्‌ नारायण अप्रमेय हैं। वे अपनी अनन्त मायाशक्ति, असीम धैर्य तथा अमित बल-पराक्रमसे सम्पन्न हैं, तुम जो उनका दर्शन करना चाहते हो, उसका क्या कारण है? तुम्हें उनसे कौन-सी वस्तु प्राप्त करनेकी इच्छा है?

indra uvāca kim iṣyate dharma-bhṛtāṁ variṣṭha yad draṣṭa-kāmo 'si tam aprameyam | ananta-māyāmita-mantra-vīrya nārāyaṇaṁ hy ādi-devaṁ purāṇam ||

قال إندرا: «يا خيرَ من يحملون الدَّرما، ما دمتَ ترغب في مشاهدة الربّ ناراياṇa (Nārāyaṇa) غيرَ المتناهي، الإلهَ الأوّل القديم—المتّصفَ بمايا لا نهاية لها، وبقوّةٍ مقدّسةٍ لا حدّ لها، وببسالةٍ وبأسٍ عظيمين—فماذا تطلب؟ ولأيّ غاية تريد رؤيته، وأيَّ نعمةٍ ترجُو أن تنال منه؟»

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular
किम्what
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
इष्यतेis desired / is wished for
इष्यते:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
धर्मभृताम्of the upholders of dharma
धर्मभृताम्:
TypeNoun
Rootधर्मभृत्
FormMasculine, Genitive, Plural
वरिष्ठO best
वरिष्ठ:
TypeAdjective
Rootवरिष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
यत्that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
द्रष्टकामःdesirous to see
द्रष्टकामः:
Karta
TypeAdjective
Rootद्रष्टृ + काम
FormMasculine, Nominative, Singular
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Second, Singular
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
अप्रमेयम्immeasurable, beyond measure
अप्रमेयम्:
TypeAdjective
Rootअप्रमेय
FormMasculine, Accusative, Singular
अनन्तमायाम्endless māyā (power of illusion)
अनन्तमायाम्:
TypeNoun
Rootअनन्तमाया
FormFeminine, Accusative, Singular
अमितमन्त्रवीर्यO one of immeasurable power of mantras
अमितमन्त्रवीर्य:
TypeAdjective
Rootअमितमन्त्रवीर्य
FormMasculine, Vocative, Singular
नारायणNārāyaṇa
नारायण:
Karma
TypeNoun
Rootनारायण
FormMasculine, Accusative, Singular
आदिदेवम्the primeval god
आदिदेवम्:
TypeNoun
Rootआदिदेव
FormMasculine, Accusative, Singular
पुराणम्ancient, primeval
पुराणम्:
TypeAdjective
Rootपुराण
FormMasculine, Accusative, Singular

भीष्म उवाच

I
Indra
N
Nārāyaṇa