Shloka 17
अध्याय ५७ — राज्ञः नित्यप्रयत्नः, रक्षा-प्रधानता, तथा त्याग-नीतिः
Chapter 57: Constant Royal Vigilance, Primacy of Protection, and Principles of Dismissal
द्विट्छिद्रदर्शी नृपतिर्नित्यमेव प्रशस्यते । त्रिवर्ग विदितार्थश्न युक्तचारोपधिश्व॒ यः:,शत्रुओंके छिद्र देखनेवाले राजाकी सदा ही प्रशंसा की जाती है। जिसे धर्म, अर्थ और कामके तत्त्वका ज्ञान है तथा जिसने शत्रुओंकी गुप्त बातोंको जानने और उनके मन्त्री आदिको फोड़नेके लिये गुप्तचर लगा रखा है, वह भी प्रशंसाके ही योग्य है
dviṭ-chidra-darśī nṛpatir nityam eva praśasyate | trivarga-viditārthaś ca yukta-cāropadhiś ca yaḥ ||
قال بهيشما: إن الملك الذي يراقب على الدوام مواطن الضعف في عدوه يُمدَح دائماً. وكذلك الحاكم الذي يدرك مقاصد السعي الإنساني الثلاثة—الدارما (dharma) والأرثا (artha) والكاما (kāma)—ويُقيم شبكةً محكمة التنظيم من العيون والجواسيس المضادّين لكشف أسرار العدو وكسر تدابير وزرائه، فهو أيضاً جدير بالثناء. والعبرة الأخلاقية أن الحكم الرشيد يجمع بين التمييز الخُلقي واليقظة في سياسة الدولة، ليُصان المُلك من غير تفريط.
भीष्म उवाच