Shloka 19

राजधर्मप्रश्नः — Yudhiṣṭhira’s Inquiry into Rājadharma (Śānti-parva 56)

Devanagari script

गुणवान्‌ शीलवान्‌ दान्तो मृदुर्धर्म्यो जितेन्द्रिय: । सुदर्श: स्थूललक्ष्यश्न न भ्रश्येत सदा श्रिय:,जो राजा गुणवान, शीलवान्‌ू, मन और इन्द्रियोंको संयममें रखनेवाला, कोमलस्वभाव, धर्मपरायण, जितेन्द्रिय, देखनेमें प्रसन्नमुख और बहुत देनेवाला उदारचित्त है, वह कभी राजलक्ष्मीसे भ्रष्ट नहीं होता

Transliteration

guṇavān śīlavān dānto mṛdur dharmyo jitendriyaḥ | sudarśaḥ sthūlalakṣyaś ca na bhraśyet sadā śriyaḥ ||

Translation

قال بهيشما: إن الملكَ الموصوفَ بالفضائل وحسن السيرة—المتزنَ، اللطيفَ الطبع، المتمسّكَ بالدارما، القاهرَ لحواسّه—الذي تُسرّ العينُ برؤيته وتبدو عليه العلاماتُ الواسعةُ المباركة، لا يزول عن رخاء المُلك وبهائه.

Word by Word

गुणवान्possessed of virtues

शीलवान्of good conduct/character

दान्तःself-controlled, restrained

मृदुःgentle, mild

धर्म्यःrighteous, in accordance with dharma

जितेन्द्रियःone who has conquered the senses

सुदर्शःpleasant to behold, handsome

स्थूललक्ष्यःhaving prominent/large marks (auspicious features)

चand

नnot

भ्रश्येतwould fall away / would be deprived

सदाalways

श्रियाḥfrom prosperity/royal fortune (Lakshmi)

यःwho

राजाking

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

rājā (the king)

Śrī (prosperity/fortune; rājya-lakṣmī)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes