Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Śānti Parva, Adhyāya 52 — Bhīṣma’s Humility Before Kṛṣṇa and the Granting of Boons

ततः प्रणाममकरोत्‌ केशव: सहपाण्डव: । सात्यकि: संजयश्चैव स च शारद्वत: कृप:,इसके बाद पाण्डवोंसहित श्रीकृष्ण, सात्यकि, संजय तथा शरद्वानके पुत्र कृपाचार्यने उन सबको प्रणाम किया

tataḥ praṇāmam akarot keśavaḥ saha-pāṇḍavaḥ | sātyakiḥ sañjayaś caiva sa ca śāradvataḥ kṛpaḥ ||

ثم إن كيشافا (كريشنا)، مع أبناء باندو، قدّم تحيةً خاشعة. وانحنى ساتياكي وسانجايا كذلك، وكذا كريبا ابنُ شارَدْفَت.

ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
प्रणामम्salutation/bow
प्रणामम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रणाम
FormMasculine, Accusative, Singular
अकरोत्did/made (performed)
अकरोत्:
TypeVerb
Rootकृ
FormImperfect (Lan), 3, Singular, Parasmaipada
केशवःKeshava (Krishna)
केशवः:
Karta
TypeNoun
Rootकेशव
FormMasculine, Nominative, Singular
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
पाण्डवैःwith the Pandavas
पाण्डवैः:
Karana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Instrumental, Plural
सात्यकिःSatyaki
सात्यकिः:
Karta
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Nominative, Singular
संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
शारद्वतःSharadvata (descendant/son of Sharadvat)
शारद्वतः:
Karta
TypeAdjective
Rootशारद्वत
FormMasculine, Nominative, Singular
कृपःKripa
कृपः:
Karta
TypeNoun
Rootकृप
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

K
Keśava (Kṛṣṇa)
P
Pāṇḍavas
S
Sātyaki
S
Sañjaya
K
Kṛpa (Kṛpācārya)
Ś
Śaradvat

Educational Q&A

The verse highlights dharmic decorum: offering praṇāma (respectful salutation) is a visible practice of humility and recognition of rightful status, sustaining harmony and ethical order even among powerful figures.

Vaiśampāyana reports that Kṛṣṇa along with the Pāṇḍavas, and also Sātyaki, Sañjaya, and Kṛpācārya (Śāradvata Kṛpa), perform salutations—marking a formal, respectful moment in the assembly’s proceedings.