Shloka 84
Bhīṣma’s Śara-śayyā Stuti to Vāsudeva and Yogic Preparation for Dehotsarga
Body-Relinquishment
जो सम्पूर्ण प्राणियोंके आत्मा और उनकी जन्म-मृत्युके कारण हैं, जिनमें क्रोध, द्रोह और मोहका सर्वथा अभाव है, उन शान्तात्मा परमेश्वरको नमस्कार है ।। यस्मिन् सर्व यतः सर्व यः सर्व सर्वतश्न यः । यश्न सर्वमयो नित्यं तस्मै सर्वात्मने नम:,जिनके भीतर सब कुछ रहता है, जिनसे सब उत्पन्न होता है, जो स्वयं ही सर्वस्वरूप हैं, सदा ही सब ओर व्यापक हो रहे हैं और सर्वमय हैं, उन सर्वात्माको प्रणाम है
yasmin sarvaṃ yataḥ sarvaṃ yaḥ sarvaḥ sarvataś ca yaḥ | yaś ca sarvamayo nityaṃ tasmai sarvātmanē namaḥ ||
سلامٌ وخضوعٌ للذاتِ العليا الساكنةِ النفس، التي هي الروحُ الباطنةُ لجميعِ الكائنات وأصلُ قيامِها وفنائِها، المنزَّهةُ كلَّ التنزيه عن الغضبِ والعداوةِ والوهم. فيها تستقرُّ الأشياءُ كلُّها، ومنها تنبثقُ الأشياءُ كلُّها، وهي نفسُها الكلُّ، دائمةُ السَّرَيان في كلِّ جهةٍ، جامعةٌ لكلِّ شيء—فلها، ذاتِ الكلِّ، أنحني.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches reverence for the Supreme Self as the universal ground: all beings and events arise from, abide in, and are pervaded by that reality. Ethically, it elevates serenity over anger, malice, and delusion, implying that dharmic life is rooted in recognizing the same Self in all.
In the Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma after the war. Here he pauses to offer a devotional salutation—framing his teaching within a theistic-advaitic vision of the Lord as the All-Self, the source and support of the cosmos.