Shloka 25

Atithi’s Direction to the Nāga-sage Padma at Naimiṣa (अतिथ्युपदेशः—नैमिषे पद्मनागोपाख्यानप्रस्तावः)

Devanagari script

क्रतुवधप्राप्तमन्युना च दक्षेण भूयस्तपसा चात्मानं संयोज्य नेत्राकृतिरन्या ललाटे रुद्रस्योत्पादिता,इसी प्रकार दक्ष प्रजापतिने रुद्रद्वारा किये गये अपने यज्ञके विध्वंससे कुपित हो बड़ी भारी तपस्या की और रुद्रदेवके ललाटमें एक तीसरा नेत्र-चिह्न प्रकट कर दिया था

Translation

وبسبب الغضب الذي نشأ من تدمير القربان (اليَجْنَة)، ولأن دَكْشَا (Dakṣa) أعاد جمع قواه بتقشّفٍ أعظم، تجلّت على جبهة رودرا (Rudra) هيئةٌ أخرى: علامةٌ على هيئة عين. وهكذا فإن دكشا براجابتي، وقد استشاط غضبًا لأن رودرا هدم يجنته، أتى بتقشّفٍ جليل فأظهر على جبهة رودراديفا أثر العين الثالثة.

Word by Word

क्रतु-वध-प्राप्त-मन्युनाby anger arising from the destruction of the sacrifice

चand

दक्षेणby Daksha

भूयःagain; further; greatly

तपसाby austerity

चand

आत्मानम्himself

संयोज्यhaving joined/collected (himself); having applied himself

नेत्र-आकृतिःa form/shape of an eye

अन्याanother

ललाटेon the forehead

रुद्रस्यof Rudra

उत्पादिताwas produced/created

Speaker

अजुन उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes