Shloka 69
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
'देवश्रेष्ठगण! मैंने प्रवृत्तिप्रधान गुणके सहित तुमलोगोंकी सृष्टि की है, अतः लोकेश्चरो! जबतक कल्पका अन्त न हो जाय, तबतक तुमलोग अपने अधिकारके अनुसार लोगोंका हितचिन्तन करते रहो ।। मरीचिरड्।िराश्षात्रि: पुलस्त्य: पुलहः क्रतु: । वसिष्ठ इति सप्तैते मानसा निर्मिता हि ते,“मरीचि, अंगिरा, अत्रि, पुलस्त्य, पुलह, क्रतु और वसिष्ठ--ये सात ऋषि ब्रह्माजीके द्वारा मनसे उत्पन्न किये गये हैं
devāśreṣṭhagaṇāḥ! mayā pravṛttipradhānaguṇakaiḥ saha yuṣmākaṃ sṛṣṭiḥ kṛtā; ataḥ lokeśvarāḥ! yāvat kalpāntaṃ na bhavati, tāvat yuṣmākaṃ svādhikārānusāreṇa lokānāṃ hitacintanaṃ kuruta. marīcir aṅgirā atriḥ pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ vasiṣṭha iti saptaite mānasā nirmitā hi te.
قال فايشامبايانا: «يا أرفعَ الآلهة! لقد خلقتُكم موهوبين بالصفة التي تميل إلى طريق الفعل والانخراط (pravṛtti). لذلك، يا حكّام العوالم، إلى أن يحلّ انقضاء الكَلْبَة، واصلوا التفكّر في خير الكائنات وترقيته، كلٌّ بحسب ولايته واختصاصه. مريچي، وأنغيراس، وأتري، وبولاستيا، وبولاها، وكراتو، وفاسيشثا—هؤلاء الحكماء السبعة كانوا حقًّا من مخلوقات برهما المولودين من ذهنه.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Cosmic administrators (devas/lokeśvaras) are enjoined to uphold dharma through active engagement (pravṛtti) by working for the welfare of beings within their allotted authority, continuously until the end of the cosmic cycle.
Vaiśampāyana reports a creation-and-duty instruction: the gods are reminded that they were created with an action-oriented disposition and are commanded to keep promoting the world’s welfare until kalpānta; the passage then identifies the seven mind-born sages of Brahmā (the Saptaṛṣis).