Shloka 35
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
ज्ञेया: प्रकृतयोडष्टौ ता यासु लोका: प्रतिष्ठिता: । वेदवेदाडसंयुक्तान् यज्ञान् यज्ञाड्संयुतान्,“इन आठोंको प्रकृति जानना चाहिये, जिनमें सम्पूर्ण लोक प्रतिष्ठित हैं। लोकपितामह ब्रह्माने सम्पूर्ण लोकोंके जीवन-निर्वाहके लिये वेद-वेदांग और यज्ञांगोंसे युक्त यज्ञोंकी सृष्टि की है। पूर्वोक्त आठ प्रकृतियोंसे यह सम्पूर्ण जगत् उत्पन्न हुआ है
jñeyāḥ prakṛtayo 'ṣṭau tā yāsu lokāḥ pratiṣṭhitāḥ | vedavedāṅgasaṃyuktān yajñān yajñāṅgasaṃyutān |
قال فايشَمبايانا: «ينبغي أن يُعرَف أن للطبيعة (بركريتي) ثمانية أصولٍ تقوم عليها العوالم كلها. ولأجل قِوام معايش الأحياء في جميع العوالم، أظهر الجدّ الأكبر براهما شعائرَ القربان (اليَجْنَ)، مزوَّدةً بالويدات وعلومها المعاونة، ومكتملةً بأعضاء الذبيحة وشرائطها. ومن هذه الأصول الثمانية نشأ هذا الكون بأسره».
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse grounds the universe in an ordered set of eight primordial constituents (prakṛtis) and links cosmic stability to Vedic order: the Vedas, their auxiliaries, and properly constituted sacrifice (yajña) are presented as instruments for sustaining life and maintaining the worlds.
Vaiśampāyana continues an instructive discourse in Śānti Parva, explaining cosmological principles: the worlds rest upon eight basic constituents, and Brahmā (as Grandsire) establishes Veda-informed sacrificial systems to support the ongoing life and functioning of the cosmos.