Shloka 58
धर्मस्य बहुद्वारत्वम् — Nārada’s Audience with Indra (Śānti-parva 340)
Devanagari script
त्रींश्वेवेमान् गुणान् पश्य मत्स्थान् मूर्तिविवर्जितान् । देवकार्यादपि मुने पितृकार्य विशिष्यते,“मेरे शरीरमें स्थित हुए मूर्तिरहित इन तीन गुणोंको भी मूर्तिमान् देख लो। मुने! देवकार्यसे भी पितृकार्य बढ़कर है
Transliteration
trīṁśv evemān guṇān paśya matsthān mūrtivivarjitān | devakāryād api mune pitṛkāryaṁ viśiṣyate ||
Translation
قال بهيشما: «انظروا هذه الغونات الثلاث المقيمة في كياني؛ فهي وإن كانت في ذاتها بلا صورة، فابصروها كأنها متجسدة. أيها الحكيم، إن واجب المرء نحو الأسلاف (الپِتْرِ) يُعَدّ أسمى حتى من الشعائر المقدَّمة للآلهة».
Word by Word
त्रीन्three
त्रीन्:
Karma
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine, Accusative, Plural
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
इमान्these
इमान्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Plural
गुणान्qualities (gunas)
गुणान्:
Karma
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Accusative, Plural
पश्यsee/behold
पश्य:
TypeVerb
Rootपश्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
मत्स्थान्situated in me
मत्स्थान्:
Karma
TypeAdjective
Rootमत्-स्थान
FormMasculine, Accusative, Plural
मूर्तिविवर्जितान्devoid of form
मूर्तिविवर्जितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootमूर्ति-विवर्जित
FormMasculine, Accusative, Plural
देवकार्याद्than divine rites/duty
देवकार्याद्:
Apadana
TypeNoun
Rootदेव-कार्य
FormNeuter, Ablative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
मुनेO sage
मुने:
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Vocative, Singular
पितृकार्यancestral rite/duty
पितृकार्य:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ-कार्य
FormNeuter, Nominative, Singular
विशिष्यतेis superior/excels
विशिष्यते:
TypeVerb
Rootशिष्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaM
Muni (sage)D
Devas (gods)P
Pitrs (ancestors)T
Three guṇasVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes