Shloka 14

अध्याय ३३७ — ज्ञानमार्ग-वैविध्यप्रश्नः तथा व्यासस्य नारायणोद्भवकथा

Systems of Knowledge and Vyāsa’s Nārāyaṇa-Origin

Devanagari script

बृहस्पतिस्तत:ः क्रुद्धः ख्तुचमुद्यम्य वेगित: । आकाशं घ्नन्‌ खुच: पातै रोषादश्रूण्यवर्तयत्‌,यह देख बृहस्पति क्रोधमें भर गये। उन्होंने बड़े वेगसे खुवा उठा लिया और आकाशभमें उसे दे मारा। साथ ही वे रोषवश अपने नेत्रोंसे आँसू बहाने लगे

Transliteration

Bṛhaspatis tataḥ kruddhaḥ khvucaṁ udyamya vegitaḥ | ākāśaṁ ghnan khvucaḥ pātaiḥ roṣād aśrūṇy avartayat ||

Translation

قال بهيشما: «ثم إنَّ بْرِهَسْبَتِي اشتعل غضبًا، فرفع الخفوتشا (khvuca) مسرعًا وضرب بها السماء ضرباتٍ متتابعة. وقد غلبه السخط حتى سالت الدموع من عينيه.»

Word by Word

बृहस्पतिःBṛhaspati

ततःthen/thereupon

क्रुद्धःangry

खट्वाम्a cot/bed (khaṭvā)

उद्यम्यhaving lifted/raised

वेगितःimpetuous/with great speed

आकाशम्into the sky

घ्नन्striking/smashing

खट्वाःof the cot/bed

पातैःwith blows/strikes

रोषात्from/owing to rage

अश्रूणिtears

अवर्तयत्caused to flow/let fall

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Bṛhaspati

ākāśa (sky)

khvuca (object/implement)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes