Previous Verse
Next Verse

Shloka 183

पितृयज्ञे नारायणतत्त्वम् — The Nārāyaṇa Grounding of Ancestral Offerings

सम्भ्रान्तमनसो राजन्नासन्‌ परमविस्मिता: । वे अपने शब्दसे सम्पूर्ण आकाशको पूर्ण-सा कर रहे थे। राजन! उन्हें सहसा आते देख सम्पूर्ण अप्सराएँ मन ही-मन घबरा उठीं और अत्यन्त आश्चर्यमें पड़ गयीं

sambhrāntamanaso rājann āsan paramavismitāḥ | te svaiḥ śabdaiḥ sampūrṇam ākāśaṃ pūrṇaṃ iva kurvantaḥ | rājan! tān sahasā āgatān dṛṣṭvā samastā apsarāḥ manasā sambhrāntāḥ paramavismaye papatuḥ ||

قال شوكا: «أيها الملك، اضطربت نفوسهم ووقعوا في غاية الدهشة. وبأصواتهم أنفسهم كأنهم ملأوا السماء كلها حتى فاضت. أيها الملك، لما رأتهم الحوريات السماويات (الأبساراس) يأتون فجأة دفعة واحدة، اضطربن في دخيلة أنفسهن وسقطن في عجب عميق.»

सम्भ्रान्तमनसःhaving agitated minds
सम्भ्रान्तमनसः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्भ्रान्त-मनस्
FormFeminine, Nominative, Plural
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
आसन्were
आसन्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect, 3rd, Plural, Parasmaipada
परमविस्मिताःutterly astonished
परमविस्मिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरम-विस्मित
FormFeminine, Nominative, Plural

शुक उवाच

Ś
Śuka
K
King (rājan)
A
Apsarases
S
Sky/Space (ākāśa)

Educational Q&A

The verse highlights how sudden, overwhelming phenomena can unsettle even celestial beings, illustrating the mind’s vulnerability to surprise and the natural rise of fear and wonder; it implicitly points to the value of steadiness (dhairya) and inner composure amid extraordinary events.

Śuka describes a sudden arrival accompanied by powerful sound that seems to fill the sky; upon seeing them appear all at once, the Apsarases become mentally agitated and intensely astonished.