Shloka 12
Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)
तच्छुत्वा व्यथिता लोकाः क इमामुद्धरेदिति । अथ देवगणं सर्व सम्भ्रान्तेन्द्रियमानसम्,उनकी यह तिरस्कारपूर्ण घोषणा सुनकर सब लोग व्यथित हो उठे और मन-ही-मन सोचने लगे, “भला, कौन वीर इस शक्तिको उखाड़ सकता है?” उस समय भगवान् विष्णुने देखा कि सम्पूर्ण देवताओंकी इन्द्रियाँ और चित्त भयसे व्याकुल हैं तथा असुर और राक्षसों- सहित सम्पूर्ण जगतपर स्कन्दद्वारा आक्षेप किया गया है। यह देखकर वे सोचने लगे कि यहाँ क्या करना अच्छा होगा?
tac chrutvā vyathitā lokāḥ ka imām uddhared iti | atha devagaṇaṁ sarvaṁ sambhrāntendriyamānasam |
قال بيشما: لما سمع الناس ذلك اضطربوا كمدًا، وأخذوا يحدّثون أنفسهم: «من ذا الذي يستطيع اقتلاع هذه القوة؟» وفي تلك اللحظة اضطربت جموع الآلهة جميعًا، وتشوّشت حواسّهم وقلوبهم من الخوف. فلمّا رأى فيشنو فزعهم والخطر المحدق بالعوالم، أخذ يتأمّل أيَّ سبيلٍ يكون أصلحَ وأقوم.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
When collective fear overwhelms even the powerful, the dharmic response is not panic but discerning action—seeking the wisest course to restore balance and protect the worlds.
After a contemptuous proclamation is heard, people become anxious and wonder who can counter the formidable power involved. The gods too are mentally shaken; Vishnu observes their agitation and considers what should be done next in response to the crisis associated with Skanda.