Shloka 10
Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)
तत्रोवाच जगत् स्कन्द: क्षिपन् वाक्यमिदं तदा । योअन्यो<स्ति मत्तो5भ्यधिको विप्रा यस्याधिकं प्रिया:,उस समय वहाँ स्कन्दने सम्पूर्ण जगतपर आक्षेप करते हुए यह बात कही थी-“जो कोई भी दूसरा पुरुष मुझसे अधिक बलवान हो, जिसे ब्राह्मण अधिक प्रिय हों, जो दूसरा व्यक्ति मुझसे भी अधिक ब्राह्मणभक्त तथा तीनों लोकोंमें पराक्रमशाली हो, वह इस शक्तिको उखाड़ दे अथवा हिला दे”
tatrovāca jagat-skandaḥ kṣipan vākyam idaṃ tadā | yo 'nyo 'sti matto 'bhyadhiko viprā yasya 'dhikaṃ priyāḥ ||
حينئذٍ ألقى سكَندَا تحدّيه على مسمعٍ من العالم كلّه وقال: «إن كان في الناس رجلٌ آخر يفوقني—أشدَّ محبّةً للبَراهِمَة، وأعظمَ إخلاصًا لهم، وأقوى بأسًا في العوالم الثلاثة—فليقتلع هذه الـشَكتي، أو ليجعلها ترتجف على الأقلّ».
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Greatness is framed not merely as physical strength but as reverence and devotion toward Brahmins (vipra-bhakti) and dharmic merit; Skanda’s challenge sets a moral criterion for superiority—one who honors the custodians of sacred knowledge more deeply is ‘greater’.
Bhishma reports that Skanda publicly issues a provocative challenge: if anyone surpasses him in strength and in devotion to Brahmins, and possesses world-spanning prowess, that person should prove it by uprooting or shaking the Śakti (spear/power) being referenced.