Shloka 44
देवतापितृप्रश्नः — Nārada at Badarīāśrama: the ultimate referent of daiva and pitṛ worship
इस मानव-शरीरमें रहनेवाले काम-क्रोध आदि भयंकर व्याप्र तुमपर चारों ओरसे आक्रमण कर रहे हैं, इसलिये पहलेसे ही तुम पुण्यसंचयके लिये प्रयत्न करो ।। पुरान्धकारमेकको<नुपश्यसि त्वरस्व वै । पुरा हिरण्मयान् नगान् निरीक्षसेडद्रिमूर्धनि,मरनेके समय तुम्हें पहले घोर अन्धकार दिखलायी देगा। फिर पर्वतके शिखरपर सुनहरे वृक्ष दृष्टिगोचर होंगे। वह समय आनेसे पहले ही अपने कल्याणके लिये तुम शीघ्र प्रयत्न करो
vyāsa uvāca | asmin mānava-śarīre nivasantau kāma-krodhādayo bhayaṅkarā vyāprāḥ sarvataḥ tvām ākrāmanti; tasmāt pūrvam eva puṇya-saṃcayāya yatnaṃ kuru || purā andhakāram ekaṃ tvam anupaśyasi; tvarasva vai | purā hiraṇmayān nagān nirīkṣase ’dri-mūrdhani | maraṇa-kāle prathamaṃ te ghoraṃ andhakāraṃ dṛśyate; tataḥ parvata-śikhare suvarṇa-vṛkṣāḥ dṛśyante | tad-āgamanāt pūrvam eva sva-kalyāṇāya śīghraṃ prayatnasva ||
قال فياسا: في هذا الجسد الإنساني تقيم قوى مروّعة كالشهوة والغضب في الداخل، فتغير عليك من كل جانب. لذلك فاجتهد سلفًا في ادّخار الثواب والبرّ. عما قريب سترى ظلمةً واحدةً عارمةً تمتدّ—فاسرع. وعما قريب ستبصر أشجارًا ذهبية على ذروة الجبل. وقبل أن يحين ذلك الأوان، بادر سريعًا إلى السعي لما فيه صلاحك.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Do not postpone ethical and spiritual effort: since desire and anger continually assault the embodied person, one should practice self-restraint and accumulate merit now—before the approach of death makes reform difficult.
Vyāsa admonishes the listener with a warning about mortality, describing ominous perceptions that arise near death (darkness, then visions like golden trees on a mountain-top) to urge immediate pursuit of one’s true welfare.