Shloka 47

Adhyāya 283: Varṇa-vṛtti, Nyāya-ārjana, and the Decline-and-Restoration of Dharma (वर्णवृत्तिः न्यायार्जनं च)

Devanagari script

रुद्रकोपान्महाकाया: कालाग्निसदृशोपमा: । क्षोभयन्‌ सुरसैन्यानि भीषयन्त: समन्ततः,वे विशालकाय भूत रुद्रदेवके क्रोधसे कालाग्निके समान होकर देवताओंकी सेनाओंको चारों ओरसे डराने और शक्षुब्ध करने लगे

Transliteration

rudrakopān mahākāyāḥ kālāgnisadṛśopamāḥ | kṣobhayan surasainyāni bhīṣayantaḥ samantataḥ ||

Translation

قال دكشا: «من غضب رودرا انبثقت كائنات هائلة الأجساد، تشبه نار كالا عند انقضاء الدهر. فألقت جموع الآلهة في اضطراب، وروّعتها من كل جانب».

Word by Word

• रुद्रकोपात्: from Rudra's wrath
• रुद्रकोपात्: Apadana
• Type: Noun
• Root: रुद्र-कोप
• Form: Masculine, Ablative, Singular

• महाकायाः: huge-bodied
• महाकायाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: महाकाय
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• कालाग्निसदृशोपमाः: comparable to the fire of Time (cosmic conflagration)
• कालाग्निसदृशोपमाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: कालाग्नि-सदृश-उपम
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• क्षोभयन्: agitating, shaking
• क्षोभयन्: Karta
• Type: Verb
• Root: क्षुभ्
• Form: Masculine, Nominative, Singular, शतृ (present active participle)

• सुरसैन्यानि: the armies of the gods
• सुरसैन्यानि: Karma
• Type: Noun
• Root: सुर-सैन्य
• Form: Neuter, Accusative, Plural

• भीषयन्तः: terrifying
• भीषयन्तः: Karta
• Type: Verb
• Root: भीष्
• Form: Masculine, Nominative, Plural, शतृ (present active participle)

• समन्ततः: on all sides, all around
• समन्ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: समन्ततः

Speaker

दक्ष उवाच

Characters & Entities

• Daksha
• Rudra (Śiva)
• Devas (Suras)
• Sura-sainyas (armies of the gods)
• Kālāgni (the cosmic fire of Time)