Shloka 10

श्रेयो-धर्मकर्मविचारः

Inquiry into Śreyas, Dharma, and Karma

Devanagari script

बाहों चाभ्यन्तरे चैव कर्मणोर्मनसि स्थित: । निर्मलीकुरुते बुद्धा सोअमुत्रानन्त्यमश्लुते,“जो बाह्य (यज्ञ आदि) और आशभ्यन्तर (शम, दम आदि) कर्मोमें प्रवृत्त होकर मनके विषयमें स्थिरता प्राप्त करके अर्थात्‌ मनको स्थिर करके बुद्धिके द्वारा उसे निर्मल बनाता है, वह परलोकमें अक्षय सुख (मोक्ष) को प्राप्त कर लेता है

Transliteration

bāhye cābhyantare caiva karmaṇor manasi sthitaḥ | nirmalīkurute buddhyā so 'mutrānantyam aśnute ||

Translation

قال بهيشما: «من جمع بين الرياضات الظاهرة (كأعمال القربان والطقوس) والرياضات الباطنة (كضبط النفس وكبح الحواس)، وأقام الثبات في الذهن—فطهّره بعقلٍ مُميِّز—نال في الآخرة خيرًا لا يفنى ولا حدّ له: وهو التحرّر (موكشا).»

Word by Word

• {'bāhye': 'external, outward (rites and observable duties)', 'abhyantare': 'internal, inward (mental and ethical disciplines)', 'caiva': 'and indeed, and also', 'karmaṇoḥ': 'in/with respect to the two kinds of action (external and internal)', 'manasi': 'in the mind', 'sthitaḥ': 'steadfast, established, abiding', 'nirmalīkurute': 'makes pure, cleanses, clarifies', 'buddhyā': 'by intelligence, by discriminative understanding', 'saḥ': 'he, that person', 'amutra': 'there, in the other world (beyond this life)', 'ānantyam': 'endlessness, the infinite

• imperishable state', 'aśnute': 'attains, enjoys, reaches'}

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma