Shloka 24
Adhyāya 272: Vṛtrasya Dharmiṣṭhatā, Indrasya Mohaḥ, Vasiṣṭha-upadeśaḥ
Vṛtra’s dharmic stature; Indra’s disorientation; Vasiṣṭha’s counsel
Devanagari script
तस्माद् धर्मे प्रवर्तेथा: सर्वावस्थं युधिषिर । धर्मे स्थितानां कौन्तेय सिद्धिर्भवति शाश्वती,अतः कुन्तीनन्दन युधिष्ठिर! तुम सभी अवस्थाओंमें धर्मका ही आचरण करो; क्योंकि जो लोग धर्ममें स्थित रहते हैं, उन्हें सदा रहनेवाली मोक्षरूप परम सिद्धि प्राप्त होती है
Translation
فلذلك، يا يودهيشثيرا ابن كونتي، الزم الدارما في كل حال؛ فإن الذين يثبتون في الدارما، يا كاونتيا، ينالون كمالًا أبديًّا: وهو الموكشا العليا.
Word by Word
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
धर्मेin dharma/righteousness
धर्मे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Locative, Singular
प्रवर्तेथाःyou should engage/act
प्रवर्तेथाः:
Karta
TypeVerb
Rootप्र√वृत्
FormImperative (Vidhi-lin), Second, Singular, Atmanepada
सर्वावस्थम्in every condition/at all times
सर्वावस्थम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्वावस्था
FormNeuter, Accusative, Singular
युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिर:
TypeNoun (Proper)
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Vocative, Singular
धर्मेin dharma
धर्मे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Locative, Singular
स्थितानाम्of those who are established/standing
स्थितानाम्:
TypeParticiple
Rootस्था
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural, क्त (past passive participle)
कौन्तेयO son of Kuntī
कौन्तेय:
TypeNoun (Patronymic/Proper)
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Vocative, Singular
सिद्धिःsuccess/perfection
सिद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootसिद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
भवतिarises/is
भवति:
TypeVerb
Root√भू
FormPresent (Lat), Third, Singular, Parasmaipada
शाश्वतीeternal/perpetual
शाश्वती:
TypeAdjective
Rootशाश्वत
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes