Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

नारद–असित (देवल) संवादः — भूतप्रभवाप्यय, इन्द्रिय-गुण-विवेक, क्षेत्रज्ञ-तत्त्व

ऋचो यजूंषि सामानि स्तोभाश्व विधिचोदिता: । यस्मिन्नेतानि सर्वाणि भवन्तीह स वै द्विज:,ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद और विधिविहित स्तोभः--ये सब जिसमें विद्यमान होते हैं, वही इस जगतमें द्विज कहलानेका अधिकारी है

ṛco yajūṃṣi sāmāni stobhāś ca vidhicoditāḥ | yasminn etāni sarvāṇi bhavantīha sa vai dvijaḥ ||

قال كابيلا: «أناشيد الـṚk، وصيغ الـYajus، وتراتيل الـSāman، و(الستوبه) الطقسية المقرَّرة بحسب القاعدة—من اجتمعت فيه هذه كلها حقًّا في هذا العالم، فهو وحده الذي يَحِقّ له أن يُدعَى “ثنائيَّ الميلاد” (dvija) بين الناس».

ऋचःṚg-vedic verses (ṛks)
ऋचः:
Karta
TypeNoun
Rootऋच् (प्रातिपदिक: ऋच्/ऋचा-)
FormFeminine, Nominative, Plural
यजूंषिYajur-vedic formulas
यजूंषि:
Karta
TypeNoun
Rootयजुस् (प्रातिपदिक: यजुस्)
FormNeuter, Nominative, Plural
सामानिSāma-vedic chants
सामानि:
Karta
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक: सामन्)
FormNeuter, Nominative, Plural
स्तोभाःstobhas (intercalary chant-syllables/intonations)
स्तोभाः:
Karta
TypeNoun
Rootस्तोभ (प्रातिपदिक: स्तोभ)
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
विधि-चोदिताःenjoined/prompted by rule (prescribed)
विधि-चोदिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootविधि (प्रातिपदिक) + चोदित (कृदन्त, √चुद्/चोद्)
FormMasculine, Nominative, Plural
यस्मिन्in whom/wherein
यस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
एतानिthese
एतानि:
Karta
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Plural
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Plural
भवन्तिare / exist / become
भवन्ति:
TypeVerb
Root√भू (भव्)
FormPresent, Indicative, Third, Plural, Parasmaipada
इहhere, in this world
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
द्विजःa twice-born (dvija)
द्विजः:
Karta
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular

कपिल उवाच

K
Kapila
Ṛgveda
Y
Yajurveda
S
Sāmaveda
S
stobha (Sāman liturgical element)
D
dvija (twice-born)

Educational Q&A

The verse defines legitimate ‘dvija’ status not merely by birth-label but by the actual presence of Vedic competence—knowledge and proper ritual-chanting tradition (Ṛk, Yajus, Sāman, and prescribed stobhas). It emphasizes qualification through learning and disciplined practice.

In the Śānti Parva’s instructional discourse, Kapila is teaching a criterion for religious and social-spiritual authority: the person who truly embodies the Vedas and their regulated liturgical application is the one who deserves the title ‘dvija’ in the world.