Shloka 9
कपिलगोसंवादे गृहस्थ-त्यागधर्मयोः प्रमाण्यविचारः
Kapila–Cow Dialogue: Authority of Householder and Renunciant Dharmas
द्विजश्रेष्ठ काशीमें महायशस्वी तुलाधार रहते हैं, जो वणिक्-धर्मका पालन करते हैं; किंतु वे भी ऐसी बात नहीं कह सकते, जैसी आज आप कह रहे हैं' ।। इत्युक्तो जाजलिभर्भूतै: प्रत्युवाच महातपा: । पश्येयं तमहं प्राज्ञं तुलाधारं यशस्विनम्,उन अदृश्य भूतोंके ऐसा कहनेपर महातपस्वी जाजलिने उनसे कहा--“क्या मैं उन ज्ञानी एवं यशस्वी तुलाधारका दर्शन कर सकता हूँ
dvijaśreṣṭha kāśyāṃ mahāyaśasvī tulādhāro vasati, yo vaṇik-dharmam ācarati; kintu sa api tādṛśīṃ vācam na śaknoti vaktum yādṛśīm adya bhavān vadati. ity ukto jājaliḥ bhūtaiḥ pratyuvāca mahātapāḥ—paśyeyaṃ tam ahaṃ prājñaṃ tulādhāraṃ yaśasvinam.
«يا خيرَ البراهمة، في كاشي رجلٌ عظيمُ الذكر يُدعى تولادهارا، يلتزم بواجبات التاجر؛ ومع ذلك فحتى هو لا يستطيع أن يتكلم كما تتكلم اليوم.» فلما قالت الكائنات غير المرئية ذلك، أجاب الناسك العظيم جاجالي: «هل لي أن أُبصر تولادهارا ذاك، الحكيمَ الممجَّد؟»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma and true wisdom are not guaranteed by ascetic identity alone; ethical excellence can be embodied by a householder—here, a merchant—whose lived practice of fairness and restraint may surpass mere claims or pride.
Unseen beings tell the ascetic Jājali that in Kāśī there is a famed merchant, Tulādhāra, associated with exemplary conduct, and that even he would not speak as Jājali is speaking. Prompted by this, Jājali asks to meet (see) Tulādhāra, setting up a teacher–seeker encounter.