Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

कामबन्धन-निवृत्ति तथा शान्तिलक्षण-उपदेशः | Release from Desire-Bondage and the Marks of Peace

स्वधर्मजीविनो दान्ता: क्रियावन्तस्तपस्विन: । तेषां हव्यं च कव्यं चाप्यर्हणार्थ विधीयते,यदि द्वारपर अतिथिके रूपमें वेदके पारंगत विद्वान, स्नातक, श्रोत्रिय, हव्य (यज्ञान्न) और कव्य (श्राद्धान्र) भोजन करनेवाले, जितेन्द्रिय, क्रियानिष्ठ, स्वधर्मसे ही जीवन-निर्वाह करनेवाले और तपस्वी ब्राह्मण आ जायाँ तो सदा उनकी विधिवत्‌ पूजा करके उन्हें हव्य और कव्य समर्पित करने चाहिये। उनके सत्कारके लिये यह सब करनेका विधान है

svadharmajīvino dāntāḥ kriyāvantas tapasvinaḥ | teṣāṃ havyaṃ ca kavyaṃ cāpy arhaṇārthaṃ vidhīyate ||

قال فياسا: إن أولئك البراهمة الذين يعتاشون من واجباتهم المشروعة، ويضبطون أنفسهم، ويلازمون الشعائر المقررة، ويأخذون بالزهد—فلهؤلاء شُرِع تقديم الهفيا والكفيا تكريمًا مستحقًا. ومن جهة الخُلُق، إذا قدم ضيوفٌ كهؤلاء، علماء منضبطون، وجب استقبالهم بإجلال لائق وإعطاؤهم ما يوافق الطقس؛ لأن إكرام المستحق يقيم الدَّرْمَا ويحفظ النظام المقدس للعطاء.

स्वधर्मजीविनःliving by one’s own duty
स्वधर्मजीविनः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्वधर्मजीविन्
FormMasculine, Nominative, Plural
दान्ताःself-controlled
दान्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootदान्त
FormMasculine, Nominative, Plural
क्रियावन्तःperforming rites/acts
क्रियावन्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रियावत्
FormMasculine, Nominative, Plural
तपस्विनःascetics
तपस्विनः:
Karta
TypeNoun
Rootतपस्विन्
FormMasculine, Nominative, Plural
तेषाम्for/of them
तेषाम्:
Sampradana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
हव्यम्havis; oblation/food for gods
हव्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootहव्य
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
कव्यम्kavya; śrāddha offering/food for ancestors
कव्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootकव्य
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अर्हणार्थम्for the purpose of honoring
अर्हणार्थम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअर्हणार्थ
विधीयतेis prescribed/ordained
विधीयते:
TypeVerb
Rootवि-धा
FormPresent, Passive, Third, Singular

व्यास उवाच

V
Vyāsa
B
Brahmins (as a class of worthy guests)
H
havya
K
kavya