Shloka 24
बलीन्द्रसंवादः — Kāla, Anityatā, and the Limits of Agency
Mahābhārata 12.217
धृत्या देहान् धारयन्तो बुद्धिसंक्षिप्तचेतस: । स्थानेभ्यो ध्वंसमानाश्र सूक्ष्मत्वात् तदुपासते,कुछ योगीजन बुद्धिके द्वारा अपने चित्तको विषयोंकी ओरसे हटाकर आसनकी दृढ़तासे स्थिरता-पूर्वक देहको धारण करते हुए इन्द्रिय-गोलकोंसे सम्बन्ध त्यागकर सूक्ष्म बुद्धि होनेके कारण ब्रह्मकी उपासना करते हैं.
bhīṣma uvāca | dhṛtyā dehān dhārayanto buddhisaṃkṣiptacetasaḥ | sthānebhyo dhvaṃsamānāśrāḥ sūkṣmatvāt tad upāsate ||
قال بهيشما: إنّ بعض اليوغيين، بثباتٍ من عزمٍ باطني، يُمسكون الجسد قائمًا، وهم يسحبون العقل—وقد جُمِع وصُقِل بالتمييز—بعيدًا عن موضوعات الحواس. فإذا نزعوا اعتمادهم عن مقامات الجسد والحواس المعرّضة للاندثار، ولأن عقولهم قد صارت لطيفة، عبدوا «ذلك»—البراهمن الأعلى.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True spiritual practice is described as sustaining embodied life with steadfastness while withdrawing the mind from sense-objects, abandoning reliance on perishable bodily-sensory supports, and turning subtle, refined intellect toward contemplation of Brahman.
In Bhishma’s instruction during the Shanti Parva, he characterizes a class of yogins: they practice inner withdrawal and concentration, detach from the sensory ‘stations’ that decay, and engage in worshipful contemplation of the Supreme Reality.