Shloka 17
Prahlāda–Indra Saṃvāda: Kartṛtva (Agency) and Svabhāva (Nature) in the Causation of Karma
ज्ञानदग्धपरिक्लेश: प्रयोगरतिरात्मवान् | निष्प्रचारेण मनसा परं तदधिगच्छति,जो सब प्रकारके संग्रहसे रहित, निरीह, एकान्त-वासी, अल्पाहारी, तपस्वी और जितेन्द्रिय है, जिसके सम्पूर्ण क्लेश ज्ञानाग्निसे दग्ध हो गये हैं; तथा जो योगानुष्ठानका प्रेमी और मनको वशमें रखनेवाला है, वह अपने निश्चल चित्तके द्वारा उस परब्रह्म परमात्माको नि:संदेह प्राप्त कर लेता है
jñānadagdha-parikleśaḥ prayoga-ratir ātmavān | niṣpracāreṇa manasā paraṃ tad adhigacchati ||
قال بهيشما: من أحرقت نارُ المعرفة الحقّة علله وآلامه، وكان مولعًا بالممارسة اليوغية المنضبطة، مالكًا لنفسه—فذلك، بعقلٍ منسحبٍ من الشرود إلى الخارج، يبلغ تلك الحقيقة العليا.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Liberating knowledge, coupled with steady yogic discipline and a mind withdrawn from distractions, destroys inner suffering and leads to realization of the Supreme (Brahman/Paramātman).
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and the path to peace after the war; here he describes the inner qualities of a practitioner whose knowledge and disciplined meditation culminate in attaining the Supreme Reality.