Shloka 40

Adhyāya 199: Karma–Jñāna Causality and the Nirguṇa Brahman

Manu’s Instruction

Devanagari script

ब्राह्मण उवाच द्विविधा ब्राह्मणा राजन धर्मश्न द्विविध: स्मृतः । प्रवृत्ताश्न निवृत्ताश्न निवृत्तो5हं प्रतिग्रहात्‌,ब्राह्मणने कहा--राजन! ब्राह्मण दो प्रकारके होते हैं और धर्म भी दो प्रकारका माना गया है--प्रवृत्ति और निवृत्ति। मैं प्रतिग्रहसे निवृत्त ब्राह्मण हूँ

Translation

قال البراهمن: «أيها الملك، إن البراهمة نوعان، وكذلك الدارما تُذكر على أنها طريقان: طريق الانخراط والعمل (pravṛtti) وطريق الانصراف والزهد (nivṛtti). وأنا براهمنٌ منصرفٌ عن قبول العطايا (pratigraha).»

Word by Word

ब्राह्मणःthe Brahmin

उवाचsaid

द्विविधाःof two kinds

ब्राह्मणाःBrahmins

राजन्O king

धर्मःdharma

अपिalso

द्विविधःtwofold

स्मृतःis considered/remembered

प्रवृत्तिःengagement (worldly activity)

चand

निवृत्तिःwithdrawal (renunciation)

निवृत्तःwithdrawn/refraining

अहम्I

प्रतिग्रहात्from accepting gifts

Speaker

ब्राह्मण उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes