Shloka 123
Adhyāya 199: Karma–Jñāna Causality and the Nirguṇa Brahman
Manu’s Instruction
मनसश्न समाधि वर्धेताहरह:ः शुभे । सावित्रीदेवीके ऐसा कहनेपर वह धर्मात्मा ब्राह्मण बोला--'शुभे! इस मन्त्रके जपमें मेरी यह इच्छा बराबर बढ़ती रहे और मेरे मनकी एकाग्रता भी प्रतिदिन बढ़े”,अमृताच्चामृतं प्राप्त: शान्ती भूतो निरात्मवान् । ब्रह्मभूत: स निर्दन्दः सुखी शान्तो निरामय: अन्य लोकोंकी अपेक्षा परमेष्ठिभावकी प्राप्ति अमृतरूप है। उससे भी उत्कृष्ट कैवल्यरूपी अमृतको प्राप्त होकर वह शान्त (निष्काम), अहंकारशून्य, निर्दधन्द्, सुखी, शान्तिपरायण तथा रोग-शोकसे रहित ब्रह्मस्वरूप हो जाता है
manasaś ca samādhiṃ vardhetāhar-ahaḥ śubhe | amṛtāc cāmṛtaṃ prāptaḥ śāntībhūto nirātmavān | brahmabhūtaḥ sa nirdvandvaḥ sukhī śāntaḥ nirāmayaḥ ||
قال بهيشما: «يا ذات اليُمن، ليَنمُ عزمي على السَّمادهي يومًا بعد يوم». فلما نال “الرحيق” الذي يفوق المآثر المألوفة—بل بلغ رحيقًا أسمى منه—صار ساكنًا بلا شهوة، متحررًا من إحساس الأنا، متجاوزًا أزواج الأضداد، سعيدًا، راسخًا في السلام، لا تمسّه عِلّة ولا حزن، مقيمًا في حال البراهمان (Brahman).
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Daily cultivation of mental one-pointedness (samādhi) ripens into liberation: freedom from ego-sense, transcendence of dualities, and abiding peace—described as attaining the highest ‘amṛta’ and becoming brahmabhūta.
Within Bhīṣma’s discourse, a dharmic brāhmaṇa responds (addressing an auspicious goddess, identified in the Hindi gloss as Sāvitrī Devī) with a wish that his mantra-practice and concentration increase each day; the result is then described as the attainment of the supreme deathless state and Brahman-abidance.