Shloka 1
मनस्–बुद्धि–गुणविचारः (Manas–Buddhi–Guṇa Inquiry) — Meditation and Nirguṇa Realization
इस प्रकार श्रीमहाभारत शान्तिपर्वके अन्तर्गत मोक्षधर्मपर्वमें जापकका उपाख्यानविषयक एक सौ सत्तानबेवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १९७ ॥। ऑपन--मा_जल बछ। -स:िॉ - इस प्रकरणमें पुनर्जन्मको ही नरकके नामसे कहा गया है। यह बात छठे और सातवें श्लोकके वर्णनसे स्पष्ट हो जाती है। अष्टनवर्त्याधेकशततमोब् ध्याय: परमधामके अधिकारी जापकके लिये देवलोक भी नरक-तुल्य हैं--इसका प्रतिपादन युधिषछ्िर उवाच कीदृशं निरयं याति जापको वर्णयस्व मे । कौतूहलं हि राजन् मे तद् भवान् वक्तुमहति
yudhiṣṭhira uvāca | kīdṛśaṃ nirayaṃ yāti jāpako varṇayasva me | kautūhalaṃ hi rājan me tad bhavān vaktum arhati ||
وهكذا يكتمل في «المهابهاراتا» المباركة، ضمن «بارفا السِّلم» (Śānti Parva)، في قسم «موكشا-دهرما» (Mokṣa-dharma)، الفصل السابع والتسعون بعد المئة، المتعلّق بحكاية «جابَكا» (Jāpaka). قال يودهيشتِهيرا: «أيُّ نوعٍ من الجحيم يبلغه ممارس الجَپا إذا تلطّخ بالعيوب؟ صفْه لي. أيها الجدّ الجليل، لقد امتلأ قلبي شوقًا لمعرفة ذلك؛ فأنتم أهلٌ لبيانه.»
युधिषछ्िर उवाच
Educational Q&A
Even spiritually valued practices like japa are ethically accountable: when performed with defects or wrongdoing, they can lead to painful consequences. The verse frames a moral inquiry into how intention and conduct condition the fruit of religious practice.
At the start of the chapter, Yudhiṣṭhira respectfully questions the elder king (the speaker addressed as ‘rājan’) about the specific ‘hell’ or suffering-state that a japa-practitioner may reach due to faults, asking for a detailed explanation.