Shloka 1
Jñāna-yoga and Karma-phala: Manu–Bṛhaspati on Akṣara and the Limits of Mantra
हि 7 बछ। न | - आचार्य नीलकण्ठने “उत्तरे हिमवत्पाश्वें” इत्यादिसे लेकर इस अध्यायके अन्ततकके श्लोकोंका आध्यात्मिक अर्थ किया है। वे परलोक या उत्कृष्ट लोकका अर्थ परमात्मा मानते हैं और इसी दृष्टिसे उन्होंने श्रुति और युक्तिका आश्रय ले पूरे प्रकरणकी संगति लगायी है। त्रिनवर्त्याधिकशततमोब<&् ध्याय: शिष्टाचारका फलसहित वर्णन
Yudhiṣṭhira uvāca: Ācārasya vidhiṃ tāta procyamānaṃ tvayānagha | śrotum icchāmi dharmajña sarvajño 'si me mataḥ ||
سأل يودهيشثيرا: «يا جدّي المبجّل، يا عارف الدharma، يا من لا دنس عليه—ما دمتَ تشرح ذلك، فإني أرغب أن أسمع من فيك نظام السلوك القويم وآدابه (ācāra). يا عالم الدharma، إنني أراك حقًّا عليمًا بكل شيء.»
युधिछ्िर उवाच
Educational Q&A
The verse frames ācāra (ethical conduct and disciplined practice) as a formal subject of dharma to be learned through authoritative instruction, emphasizing reverence for a qualified teacher and the importance of correct procedure (vidhi) in living righteously.
In the Śānti Parva dialogue, Yudhiṣṭhira respectfully turns to Bhīṣma and requests a systematic explanation of the rules of good conduct, acknowledging Bhīṣma’s mastery of dharma as the basis for guidance.