सत्य–अनृत, प्रकाश–तमस्, स्वर्ग–नरक विवेचनम्
Truth and Untruth as Light and Darkness; Svarga and Naraka as Ethical Consequences
कैलासशिखरे दृष्टवा दीप्यमानं महौजसम् | भगुं महर्षिमासीनं भरद्वाजो<न्वपृच्छत,कैलास पर्वतके शिखरपर अपने तेजसे देदीप्यमान होते हुए महातेजस्वी महर्षि भूगुको बैठा देख भरद्वाज मुनिने पूछा--
kailāsa-śikhare dṛṣṭvā dīpyamānaṁ mahaujasam | bhṛguṁ maharṣim āsīnaṁ bharadvājo 'nvapṛcchat ||
قال بيشما: «رأى بهارادفاجا على قمة جبل كايلاسا الحكيم العظيم بهريغو جالسًا، متوهّجًا بإشراقه الذاتي. فلما أبصر ذلك الرِّشي ذا البهاء الجليل، دنا منه وسأله سؤالًا—فابتدأ حوارًا قصد به إيضاح الدارما بسلطان الرائي المستنير.»
भीष्म उवाच
The verse foregrounds the dharmic method of learning: sincere questioning (praśna) directed to a qualified, radiant seer. Ethical clarity is presented as arising from humble inquiry and transmission within the rishi lineage.
On Mount Kailasa, Bharadvāja sees the sage Bhṛgu seated and resplendent. He approaches and asks him a question, initiating a discourse that Bhishma recounts as part of the Shanti Parva’s instruction on dharma.