Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

मृत्यु-काल-प्रबोधनम् (Instruction on Mortality, Time, and Truth) — Mahābhārata, Śānti-parva 169

यथाशक्ति समाचारा: सम्प्रतुष्यन्ति हि प्रभो । नास्थाने क्रोधवन्तश्न न चाकस्माद्‌ विरागिण: । विरक्ताश्न न दुष्यन्ति मनसाप्यर्थकोविदा:

yathāśakti samācārāḥ sampratuṣyanti hi prabho | nāsthāne krodhavantaś ca na cākasmād virāgiṇaḥ | viraktāś ca na duṣyanti manasāpy arthakovidāḥ ||

قال بيشما: «يا مولاي، إن الناس يرضون إذا سلكوا السلوك القويم على قدر طاقتهم. والحكماء لا يغضبون بغير سبب، ولا ينقلبون فجأة إلى فتورٍ وجفاء. وأما المتجرّدون، البصيرون بمواطن المصلحة، فلا يقعون في الزلل—حتى في خواطرهم.»

यथाas, according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
शक्तिability, capacity
शक्ति:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशक्ति
FormFeminine, Accusative (used adverbially), Singular
समाचाराःgood conduct, proper practices
समाचाराः:
Karta
TypeNoun
Rootसमाचार
FormMasculine, Nominative, Plural
सम्प्रतुष्यन्तिbecome fully satisfied/pleased
सम्प्रतुष्यन्ति:
TypeVerb
Rootप्र-तुष् (सम्+प्र)
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
प्रभोO lord
प्रभो:
TypeNoun
Rootप्रभु
FormMasculine, Vocative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
अस्थानेin an improper place/occasion
अस्थाने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअस्थान
FormNeuter, Locative, Singular
क्रोधवन्तःangry, wrathful
क्रोधवन्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रोधवत्
FormMasculine, Nominative, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
आकस्मात्suddenly, without cause
आकस्मात्:
TypeIndeclinable
Rootआकस्मात्
विरागिणःdispassionate, detached
विरागिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootविरागिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
विरक्ताःdetached (having become dispassionate)
विरक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootविरक्त
FormMasculine, Nominative, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
दुष्यन्तिare tainted, become corrupt
दुष्यन्ति:
TypeVerb
Rootदुष्
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
मनसाby mind, mentally
मनसा:
Karana
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
अपिeven, also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अर्थकोविदाःknowers of meaning/purpose
अर्थकोविदाः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्थ-कोविद
FormMasculine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
P
prabho (addressed lord/king, i.e., Yudhiṣṭhira in context)