Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

बक-गौतमाख्यानम् / The Baka–Gautama Account

On Gratitude and Friendship Ethics

मरीचिमृषिमत्रिं च पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम्‌ वसिष्ठाड़िरसौ चोभौ रुद्रं च प्रभुमी श्वरम्‌,तदनन्तर भगवान्‌ ब्रह्माने लौकिक शरीर धारण करके मुनिवर मरीचि, अत्रि, पुलस्त्य, पुलह, क्रतु, वसिष्ठ, अज्धिरा तथा स्वभाव एवं ऐश्वर्यसे सम्पन्न रुद्र--इन तेजस्वी पुत्रोंको उत्पन्न किया

bhīṣma uvāca | marīcim ṛṣim atriṃ ca pulastyaṃ pulahaṃ kratum | vasiṣṭham āṅgirasaṃ cobhau rudraṃ ca prabhum īśvaram | tad-anantaram bhagavān brahmā laukika-śarīraṃ dhārayitvā munivara-marīciṃ atriṃ pulastyaṃ pulahaṃ kratuṃ vasiṣṭham āṅgirasaṃ tathā svabhāva-aiśvarya-sampannaṃ rudraṃ—imān tejasvinaḥ putrān utpādayāmāsa ||

قال بهيشما: «ثم إنَّ براهما المبارك، باتخاذه هيئةً دنيوية، أنجبَ أبناءً متلألئين هم الحكماء العظام: مريچي، وأتري، وبولستيا، وبولها، وكراتو، وفَسِشْتَه، وأنغيراس؛ وأنجبَ أيضًا رودرا—السيدَ القويَّ، الموهوبَ بطبيعته سلطانًا سياديًّا.»

मरीचिम्Marichi (sage)
मरीचिम्:
Karma
TypeNoun
Rootमरीचि
FormMasculine, Accusative, Singular
ऋषिम्sage
ऋषिम्:
Karma
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Accusative, Singular
अत्रिम्Atri (sage)
अत्रिम्:
Karma
TypeNoun
Rootअत्रि
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पुलस्त्यम्Pulastya (sage)
पुलस्त्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुलस्त्य
FormMasculine, Accusative, Singular
पुलहम्Pulaha (sage)
पुलहम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुलह
FormMasculine, Accusative, Singular
क्रतुम्Kratu (sage)
क्रतुम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्रतु
FormMasculine, Accusative, Singular
वसिष्ठम्Vasiṣṭha (sage)
वसिष्ठम्:
Karma
TypeNoun
Rootवसिष्ठ
FormMasculine, Accusative, Singular
अङ्गिरसम्Aṅgiras (sage)
अङ्गिरसम्:
Karma
TypeNoun
Rootअङ्गिरस्
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
उभौboth
उभौ:
Karma
TypeAdjective
Rootउभ
FormMasculine, Accusative, Dual
रुद्रम्Rudra
रुद्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootरुद्र
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
प्रभुम्lord, master
प्रभुम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रभु
FormMasculine, Accusative, Singular
ईश्वरम्sovereign, God
ईश्वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootईश्वर
FormMasculine, Accusative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
B
Brahmā
M
Marīci
A
Atri
P
Pulastya
P
Pulaha
K
Kratu
V
Vasiṣṭha
A
Aṅgiras
R
Rudra

Educational Q&A

The verse presents creation as an ordered emergence of spiritual authorities—great ṛṣis and Rudra—implying that dharma in the world rests on a divinely instituted lineage of wisdom (sages) and governance (īśvara/prabhu).

Bhīṣma recounts a cosmogonic sequence: Brahmā assumes a manifest body and generates luminous sons—named sages and Rudra—thereby populating the world with foundational teachers and a powerful divine principle.