Shloka 7
Janamejaya’s Appeal for Pacification and Śaunaka’s Counsel on Humility (जनमेजय-शौनक संवादः)
पञ्चयज्ञांस्तु यो मोहान्न करोति गृहाश्रमे । तस्य नायं न च परो लोको भवति धर्मत:,जो मोहवश गृहस्थाश्रममें रहते हुए भी पञ्चमहा-यज्ञोंका अनुष्ठान नहीं करता, उसके लिये धर्मके अनुसार न तो यह लोक प्राप्त होता है और न परलोक ही
pañcayajñāṁs tu yo mohān na karoti gṛhāśrame | tasya nāyaṁ na ca paro loko bhavati dharmataḥ ||
قال بهيشما: في مرحلة ربّ البيت، إذا كان المرء—بدافع الوهم—لا يؤدّي «القرابين العظمى الخمس» (pañca-mahā-yajña)، فبحسب الدارما لا ينال خير هذا العالم ولا بركة العالم الآخر. ويؤكد هذا التعليم أن الحياة المنزلية لا تكتمل أخلاقياً إلا إذا ساندتها الواجبات اليومية من توقيرٍ وتعلّمٍ وإكرامٍ للضيف ورعايةٍ للكائنات.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A householder must uphold the pañcamahāyajñāḥ (five great daily duties). Neglecting them out of ignorance undermines one’s dharmic standing, yielding neither worldly welfare nor spiritual merit.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma teaches principles of righteous living. Here he warns that the gṛhastha-āśrama is not merely domestic life but a disciplined moral vocation sustained by daily sacrificial obligations.