Shloka 16
लुब्धक-कपोत-कपोती-आख्यानम्
The Hunter and the Pigeon Couple: Expiation and Refuge-Ethics
नास्ति भार्यासमो बन्धुर्नास्ति भार्यासमा गति: । नास्ति भाययासमो लोके सहायो धर्मसंग्रहे,'संसारमें स्त्रीके समान कोई बन्धु नहीं है, स्त्रीके समान कोई आश्रय नहीं है और स्त्रीके समान धर्मसंग्रहमें सहायक भी दूसरा कोई नहीं है
nāsti bhāryāsamo bandhur nāsti bhāryāsamā gatiḥ | nāsti bhāryāsamo loke sahāyo dharmasaṅgrahe ||
قال بيشما: «في هذا العالم لا قرابة تعدل الزوجة، ولا ملجأ ولا سبيلَ عيشٍ يعدل الزوجة، ولا مُعينَ يعدل الزوجة في حفظ الدارما وجمعها. فهي أقربُ الصحبة، وأشدُّ عونًا لحياةٍ تُنظَّم على نهج الاستقامة».
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that within worldly life—especially the gṛhastha (householder) sphere—the wife is the closest and most reliable companion: she functions as kin, refuge, and the foremost collaborator in sustaining and practicing dharma.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma after the war. Here he emphasizes household ethics, highlighting the wife’s central role in supporting righteous living and the maintenance of social and moral order.